Dataset Viewer
Auto-converted to Parquet Duplicate
text
stringlengths
43
30.6k
label
class label
20 classes
‘राजनीति, पत्रकारिता र प्रेमका अतिरिक्त सङ्ग्रहमा वर्तमान सहरिया समाजमा बढ्दै गइरहेको संवेदनहीनतालाई मार्मिक ढङ्गले प्रस्तुत गरिएको छ’, पनेरुले भने, ‘नेपालको वामपन्थी राजनीतिमा देखिएको स्खलनको त उछितो नै काढिएको छ।’ लोकतान्त्रिक नेपालको जीवनशैलीलाई राम्ररी चित्रण गरिएको कृतिमा समावेश गरिएका कथाहरु जुनसुकै वर्गका पाठकले बुझ्ने र गम्भीर भएर सोच्न पार्ने हुनु नै कृतिको मूल शक्ति रहेको समालोचक पनेरुको भनाइ थियो।
8Entertainment
पाकिस्तानी मुश्लिम संगठन जमाते इ ईश्लामीले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई पक्रेर बुझाउनेलाई १ अर्बदिने घोषणा गरेको छ । पाकिस्तान नियन्त्रीत कश्मीरमा सोमबार एक सभामा बोल्दै ईश्लामीका नेता सिर्ज उल हकले यस्तो पुरस्कारको घोषणा गरेका हुन् । भारतले अहिलेसम्म हिजबुल्लाह मुजाहिदीनका प्रमुख सैयद सलहद्दीन सहित कुनैपनि जिहादी नेताहरुलाई पक्रन नसकेको भन्दै मोदीलाई पक्रनेलाई ईनाम भेटी दिने बताए । सभामा बोल्दै ईश्लामी नेता उल हकले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई ईंगित गर्दै भने-'तिम्रा एजेन्टहरुले हाम्रा मुजाहिद्दीनलाई पक्रन सफल हुनुहुनेछैन, म भारतीय सुरक्षाकर्मी र एजेन्टहरुलाई भन्छु हामी ५० करोड होइन नरेन्द्र मोदीलाई पक्रेर बुझाउनुहोस् एक अर्ब रुपैयाँ दिन्छौं । 'भारतले पाकिस्तानसँग असल सम्बन्ध चाहेको भए दिल्ली र मुम्बई फर्कन' सुझाव दिंदै जमाते ई ईश्लामीका नेता उल हकले भने-'ईश्लामाबाद र काश्मिरमा भारतलाई कुनै ठाउँछैन ।' जम्मू कश्मीर र गुजरातमा भएका मुश्लिम हिन्दु साम्प्रदायिक मुडभेडमा मारिएका सयौं ब्यक्ति काण्डमा मोदीको संलग्नता रहेको आरोप समेत उनले लगाए । पाकिस्तानको राष्ट्रीय विधानसभा मा मात्र चार सदस्य रहेपनि देशभर ठूलो प्रभाव रहेको जमाते ई ईश्लामी पाकिस्तानमा कट्टरवादी मुश्लिम संगठनको रुपमा चिनिन्छ ।
19World
काठमडौँ, ५ चैत - त्रिवि पदाधिकारीले चोरबाटो बाट सम्बन्धन खोल्ने प्रयासस्वरूप १७ महिनाअघि तयार पारेको चार मेडिकल कलेजसम्बन्धी अनुगमन प्रतिवेदनबारे अन्तिम निर्णय गर्न चिकित्साशास्त्र अध्ययन संस्थान आइओएम फ्याकल्टी बोर्ड बैठक बिहीबार आज बस्दैछ। त्रिविले २०७० कात्तिक १० गते सुरु गरेको सम्बन्धन प्रक्रियाअन्तर्गत गठित समितिले तयार पारेको प्रतिवेदन फ्याकल्टी बोर्डमा लगेर सम्बन्धन दिन प्रधानमन्त्री, शिक्षामन्त्री र त्रिवि पदाधिकारीको पटक-पटक दबाबपछि आइओएमले बोर्ड बोलाएको हो।सम्बन्धनको पर्खाइमा रहेका मनमोहन मेडिकल कलेज, काठमाडौं नेसनल, पिपल्स डेन्टल तथा मेडिकल र नेपाल प्रहरीका कलेजहरूमा प्रतिवेदन तयार पार्दाको अवस्थामा रहेका पूर्वाधारसमेत हाल नभएको पाइएको छ। त्यतिबेला त्रिवि पदाधिकारीहरु सम्बन्धनका लागि सकारात्मक देखिएकाले रातारात फ्याकल्टी देखाएका कलेजमध्ये अधिकांशमा अहिले पनि कागजमा मात्रै फ्याकल्टी बाँकी रहेको आइओएम अधिकारीको भनाइ छ। जसरी पनि प्रतिवेदन फ्याकल्टी बोर्डमा लैजाने र सम्बन्धन दिलाउने मेडिकल माफियाको खेल भएको आइओएमका एक प्राध्यापकले बताए। तर कुनै पनि कलेज पूर्वाधारका हिसाबले अहिले सम्बन्धनका लागि प्रयाप्त देखिएका छैनन्। प्रहरीको कल्याणकारी कोषकै पैसाले खोलेको प्रहरीको कलेज अस्पताल र जग्गाको पूर्वाधार पुगेको भए पनि फ्याकल्टी पूरा छैन्। प्रहरीलाई अगाडि बढाउँदा सम्बन्धन सजिलो हुने ठानी कल्याणकारी कोषकै खर्चमा पटनाबाट विमान चार्टर नै गरेर प्राध्यापक देखाएको सार्वजनिक भएको थियो। जानकारका अनुसार सर्वसाधारण बिरामीलाई खुला नगरेको अस्पतालको भरमा मेडिकल कलेज सम्बन्धन दिन मिल्दैन। कलेजको पूर्वाधार नपुगेको जानकारी भएर नै तत्कालीन डिन सायमीलगायत पदाधिकारीले कुनै हालतमा सम्बन्धन दिन नसक्ने अडान राखेका थिए। उनीहरुले आइओएमले थप कलेजलाई धान्न नसक्ने भन्दै २०७० वैशाखमै फ्याकल्टी बोर्डबाट सम्बन्धन बन्द गरेका थिए तर त्रिवि पदाधिकारीले पटकपटक सम्बन्धन खोल्न दबाब दिँदै असहयोगसमेत गरेपछि सायमीले राजीनामा दिएका थिए। सामयीले छोडेपछि डा.शशिलाई डिन बनाएर यी कलेजलाई सम्बन्धन दिने दाउ त्रिवि पदाधिकारी र माफियाको थियो तर डा. केसीले अनशन थालेपछि फागुनमा त्यो सपनासमेत तुहिएको थियो
6Education
एनसीसी बैंक र प्राईम लाईफ बीच बैंकान्स्योरेन्स सम्झौता, बैंकको सबै शाखा मार्फत बीमा खरिद काठमाडौं । नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक (एनसीसी) र प्राईम लाईफ इन्स्योरेन्स बीच बैंकान्स्योरेन्स सम्झौता भएको छ । सम्झौता अनुसार बैंकको कर्पोरेट तथा बिभिन्न शाखा कार्यालयहरुबाट प्राईम लाईफ इन्स्योरेन्स कम्पनीको बीमा पोलिसी खरिद बिक्री गरिनेछ । सम्झौतामा एनसीसी बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत रमेश राज अर्याल र इन्स्योरेन्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मनोज कुमार भट्टराईले आइतबार हस्ताक्षर गरेका छन ।
2Bank
तराई समुदायका महिलामा घुम्टो ओढेर चुलोचौकामा रुमलिनुपर्ने बाध्यता कायमै छ। यसरी घरभित्रको काममा अहोरात्र खट्ने महिलाले कामको मान्यता र सम्मान पाउन सकेका छैनन्। अझै पनि आँगनको डिल काटेर निस्कने आँट गर्न सक्दैनन्। मधेसलगायत ग्रामीण भेगका महिला हिंसा सहेर पत्नी नै भएर बस्नुपरेको छ। जुन महिलाले म देशको नागरिक हुँ, पुरुषसरह आफ्नो पनि स्वतन्त्रता छ, भन्ने अनुभूति गर्न पाएका छैनन्। यसको मतलव महिलालाई कामले थिचेको छ। आफ्नो अधिकार र स्वतन्त्रताबारे सोच्ने फुर्सदसमेत पाएका छैनन्। त्यसैले जबसम्म घरधन्दा र कृषि उत्पादन गर्ने महिलाको श्रम शक्तिलाई अन्य कामसरह मूल्यांकन/सम्मान गरिँदैन तबसम्म महिलाले कृषि कार्यमा गरेका योगदानको कदर हुँदैन। त्यसैले चुलोचौकोदेखि कृषि पेशामा लागेका महिलाको कामको सम्मान, स्वतन्त्रता, स्वामित्व र निर्णय गर्ने अधिकार दिइनुपर्छ। अन्य कामसरह उनीहरुले गरेका कामलाई नेपालको अर्थतन्त्रसँग जोडेर मूल्यांकन गरिनुपर्छ।
0Agriculture
क्यानाडाको ओन्टोरियो हाइवेमा एक ४७ वर्षीया महिला बाइक राइडरको भयानक सडक दुर्घटनामा मृत्यु भएको छ । गलत लेनमा अचानक मोडिएको कारसँग महिलाको बाइक ठोक्किएको थियो । बाइक अत्यधिक स्पिडमा थियो जसका कारण महिला हावामा उडेर जमिनमा बजारिएकी थिइन् । बाइक कारसँग यति नमज्जाले ठोक्किएको थियो कि कारको पछाडिको भागपनि पूर्ण रुपमा क्षतीग्रस्त भएको थियो ।
1Automobiles
यसअघि पुरूष एक दिवसीयमा पनि ष्ट्रेलियाविरुद्धको तेस्रो वान डे क्रिकेटमा इङ्ल्याण्डले रनको नयाँ कीर्तिमान कायम गरेको छ। अष्टेलियाले टस जितेर फिल्डिङ रोजेपछि व्याटिङमा उत्रिएको इङल्याण्डले ६ विकेटको क्षतिमा ४ सय ८१ रनको कीर्तिमान कायम गरायो। यो वान डे क्रिकेटको सर्वाधिक रन हो।
16Sports
अस्पतालमा चिकित्सक र बिरामीका आफन्तबीच विभिन्न विषयलाई लिएर भनाभन हुनु वा झगडा नै हुनु नौलो कुरा होइन । तर मंगलबार राति भारतको जोधपुरस्थित उमैद अस्पतालको अप्रेशन थिएटर भित्रै दुई वरिष्ठ चिकित्सकबीच भनाभन हुँदा नवजात शिशुको मृत्यु भएको घटना सार्वजनिक भएको छ । उक्त अस्पतालका स्त्री तथा प्रसुती रोग विभागका साहयक प्राध्यापक डा. अशोक ननिभाल तथा एनेस्थेसीया विभागका प्राध्यापक डा. मथुरालाल ताक अभद्र भाषाको प्रयोग गर्दै भनाभन गरिरहेको भिडियो भारतीय मिडियामा सार्वजनिक भएको हो । गम्भिर अवस्थामा गर्भवति महिलालाई अस्पताल ल्याइएसँगै उनको गर्भमा रहेको शिशुको अप्रेशन गरि निकाल्ने काम भइरहँदा दुई चिकित्सकबीच भनाभन भएको अस्पताल प्रशासनले पनि स्विकारेको मिडियाले जनाएको छ । अप्रेशन गरि निकालिएको शिशुको केही समयमा नै मृत्यु भएको थियो । उक्त घटना सार्वजनिक भएपछि राज्य सरकार तथा राजेस्थानको उच्च अदालतले जोधपुरको कलेक्टरलाई अनुसन्धान गरि कारवाही गर्न आदेश दिएको छ । यस्तै अस्पताल प्रशासनले दुवै चिकित्सकलाई निलम्बन गरेको जानकारी दिएको छ । राज्य सरकारको चिकित्सा शिक्षा विभागले डा. ननिभालको साहयक प्राध्यापकको पद फिर्ता लिएर मेडिकल अफिसरको पदमा घटुवा गरेको बताइएको छ । डा. ताकको हकमा भने उनी वरिष्ठ प्राध्यापक भएकाले थप अनुसन्धान पछि मात्रै केही कारवाही हुने भएको छ ।
9Health
सिरहा, २७ माघ । सिरहाको लहान नगरपालिका–१ मा विहीबार दुई ओटा ट्रक आपसमा ठोक्किदा एक जनाको मृत्यु भएको छ भने अन्य दुई जना घाइते भएका छन् । मृत्यु हुनेमा बा ४ ख ७१२ नम्बरका ट्रक चालक जिल्ला मकवानपुर आमभञ्ज्याङ–४ का २७ वर्षिय हरिबहादुर तामाङ रहेका छन् । बिहान पूर्वबाट पश्चिमतर्फ जादै गरेको ना ५ ख १९२५ नम्बरको ट्रकसँग विपरित दिशाबाट आउँदै गरेको ट्रक ठोक्किंदा तामाङ गम्भीर घाइते भएका थिए । तामाङको सप्तऋषी अस्पताल लहानमा उपचारको क्रममा विहान ८.१५ बजेको मृत्यु भएको पूर्व क्षेत्रीय प्रहरी कार्यालय बिराटनगरले जनाएको छ । दुर्घटनामा सोही ट्रकका सह–चालक मकवानपुर हेटौडाका १६ बर्षिय सन्दिप घलान र अर्का ट्रककका सह–चालक मकवानपुर हेटौडा–१९ बस्ने २४ बर्षिय रमेश चौलागाई घाइते भएका छन् । घाइतेमध्ये सन्दिपको रा.उ. स्मारक अस्पताल तथा रमेशको फ्रेण्डस् मोडल अस्पताल लहानमा उपचार भइरहेको इलाका प्रहरी कार्यालय लहानले जनाएको छ ।
14Politics
कालिकोट र जुम्लामा युवा स्वरोजगार कोषको रकम दिएका आधिकांशले तिर्न आनाकानी गरेका छन्। कारोबार दैनिकमा समाचार छ।   कोषबाट लिएको ऋण अधिकांशले नतिरेका हुन्। अनुगमन र कर्जा असुलीका लागि भरपर्दो निकाय नहुदाँ अधिकांशले ऋण नतिरेका हुन्।   कोषले विपन्न तथा बेरोजगार युवालाई रोजगार सिर्जना गर्न निश्चित समयका लागि बिना धितो ऋण दिने गरेको थियो। ऋण लिएको लामो समय बितिसक्दा पनि कर्जा बुझाउन नआउँदा यहाँका कृषि बिकास बैंकलाई हैरानी भएको छ।   जुम्लामा कर्जा र व्याज बुझाउन आउन आग्रह गर...
8Entertainment
नेपालले खेललाई आफ्नो नियन्त्रणमा राखेपनि लाओसविरू एएफसी सोलिडारिटी कपअन्तर्गत हाल मलेसियामा जारी सेमिफाइनलको मध्यान्तरसम्मको खेलमा ०–१ गोलले पछाडि परेको छ। खेलको १८ मिनेटमा नेपाली डिफेन्डरको गल्तीका कारण लाओसले अग्रता लिएको थियो। नेपाली क्षेत्रमा थ्रोको अवसर पाएको लाओसका लागि स्ट्राइकर झिसोङखम चाम्पाथोङले गोल गरे। डिफेन्डर खाम्फोउमी हानेभिलेले नेपाली डिबक्समा थ्रो गरेको बललाई कप्तान साङभोने फिमासेनले दायाँ खुट्टाले चाम्पाथोङलाई उपलब्ध गराएका थिए। जुन उनले हेडिङद्धारा गोलमा परिणत गरेका थिए।...
16Sports
मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आगामी जेठ तेस्रो सातासम्म नेपाल लगायत एसियाका अधिकांश मुलुकमा खडेरी कायम रहने जनाएको छ । अन्नपूर्ण दैनिकमा समाचार छ।   विभागका मौसम विद् समीर श्रेष्ठका अनुसार प्रशान्त महासागरमा बनेको निन्यो नामक मौसमी प्रणालीले गर्दा पानी कम पर्ने र तापक्रम उच्च हुन गई खडेरीको अवस्था रहनेछ।   आगामी जेठ १८ देखि २५ गतेसम्म यो अवस्थाको अन्त्य हुने अनुमान छ, श्रेष्ठले भने ।   गत फागनु चैतदेखि नै पूर्वमनसुन सुरु भए पनि प्रशान्त महासागरको नयाँ मौसमी प्...
8Entertainment
बिमा र बैकिङ समूहले उचाल्यो बजार, नेप्से १५ सय नजिकै काठमाण्डौ । बिमा कम्पनी र बैंकहरुले पूँजीबजारलाई बुलिस ट्रेण्डमा कुदाएका छन् । बुधबार शेयर बजार परिसूचकमा दोहोरो अंकको वृद्धि भई इण्डेक्स १५ सय नजिक पुगेको छ । बढ्दो गर्मीसँगै पूँजीबजारमा समेत सरगर्मी बढेपछि बुधबार उत्पादनमूलक र अन्य बाहेक सबै समूहको नेप्से परिसूचकमा हरियो पोतियो । नेप्से परिसूचक १२.७३ अंकले वृद्धि भई १४९६.४१ अंकमा पुग्दा कारोबार रकम पनि १ अर्ब नाघ्यो । बुधबार १ सय ३६ कम्पनीका १४ लाख २३ हजार कित्ता शेयर १ अर्ब २ करोड ७० लाखमा किनबेच भयो । साताको पहिलो र दोश्रो दिन दोहोरो अंकको हाराहारीको ब्रेक लागेको शेयर बजार मंगलबारदेखि बुल हुँदै अगाडि बढेको हो । मंगलबार समेत नेप्से परिसूचक दोहोरो अंकले नै बढेको थियो । सो दिन समेत बिमा र बैकिंग समूहले बजारको चमक फर्काएका थिए । बुधबार सबैभन्दा बढी बिमा समूहको परिसूचक १०९.५२ अंकले बढ्यो । होटल समूहको परिसूचक १६.४ अंकले बढ्दा वाणिज्य बैंक समूह १५.२७ अंकले उक्लियो । जलविद्युत, बित्त र विकास बैंक समूहको सूचक क्रमशः ८.८८, ५.८२ र २.२७ अंकले उकालो लागे । उत्पादनमूलक समूहको सूचक ३१.१३ अंकले ओरालो लाग्यो भने अन्य समूह पनि १.१८ अंकले तल झर्यो । सेन्सेटिभ र फ्लट इण्डेक्स क्रमशः २.८५ र १.०४ अंकले उक्लिए । बुधबार दिनभर सबैभन्दा बढी नेशनल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीको १५ करोड ४२ लाख ९० हजार बराबरको शेयर किनबेच भयो । नेपाल बंगलादेश बैंकको ६ करोड १७ लाख, एनएमबी बैंकको ४ करोड ५५ लाख, सानिमा बैंकको ४ करोड २८ लाख तथा ग्लोबल आइएमई बैंकको ३ करोड ९ लाख मूल्य बराबरको शेयर किनबेच भयो । बुधबार सबैभन्दा बढी शेयर कारोबार गर्ने १० कम्पनीमा ८ बैंक तथा २ बिमा रहेका छन् ।
4Business
खोटाङ – मध्यपहाडी लोकमार्ग अन्तरगत खोटाङको प्रमुख नाकाकारुपमा रहेको जयरामघाटस्थित दुधकोशीमा निर्माणाधिन आरसिसी पुल ढलान गरिएको छ । सम्झौता म्याद नाघेको ५ वर्षपछि खोटाङ र ओखलढुंगाको जयरामघाटस्थित दुधकोशी पुल पाँच दिन लगाएर ढलान गरिएको हो । बुधबारदेखि सुरु गरिएको ढलानका काम सोमबार सम्पन्न भएको ठेकेदार कम्पनी कालिका कन्स्ट्रक्सनका साईड ईन्जिनियर सिताराम कार्कीले बताए। डेढ सय मिटर लम्बाई भएको पुलको ढलानलाई महिना दिनसम्म क्युरिङ गर्दै सुकाएपछि संञ्चालनमा ल्याइने जनाइएको छ । फर्मा र डण्डी कस्ने काम सकिएको हप्ता दिनपछि ढलानका काम थालिएको थियो । सम्झौता भएको ८ वर्षपछि पुलको काम ढलानका काम गरिएको हो । क्युरिङको अवधीमा पुलको दायाँ र बायाँ एप्रोज रोड निर्माणका काम पूरा गरेर पक्की पुल संञ्चालनमा ल्याइने छ । लामो समयसम्म पुलको पिलर मात्र ठडिएको जयराममा पुल ढलान गरिएपछि पुल निर्माण हुने र संबृद्धिको बाटो खुल्नेमा स्थानीय आशाबादी देखिन थालेका खोटाङ क्षेत्र नम्बर १ का सांसद पाँचकर्ण राईले बताए । २०६६ सालमा सम्झौता भएको पुल निर्माणको कामले ढिलागरी गति लिएको हो । खोटाङको हलेसी तुवाचुङ नगरपालिका–१ बाहुनीडाँडाको जयराम र ओखलढुंगाको मानेभञ्ज्याङ गाउँपालिकाको थाक्ले जोड्ने जयरामको पुल जिल्लाको प्रमुख नाका हो । बिक्रम पाण्डेको हुलास इन्जिनियरिङ र दिवाकर गोल्छाको कालिका कन्स्ट्रक्सनले २०६८ साल असारसम्ममा पूरा गर्ने शर्तमा २०६६ साल भदौमा पुल निर्माणका लागि सम्झौता गरेको थियो । चिनिया प्राविधिक र चिनिया उपकरण प्रयोग गर्नुपर्ने बाध्यताका कारण पुल निर्माणको काममा ढिलाइ भएको दुधकोसी पुलका प्रोजेक्ट मेनेजर उद्धव रानामगरले बताए । करिब १० करोडको लागतमा निर्माण गर्ने भनिएको मोटरेबल पुलको सिमेन्ट सम्बन्धी काम कालिका र स्टिल सम्बन्धी काम हुलासले जिम्मा लिएको छ । तोकिएको मितिमा दुधकोशीको पुलको काम सम्पन्न हुन नसकेपछि पुल निर्माणकालागि तीन पटक म्याद थप गरिसकिएको छ । तेश्रो पटक थपिएको पुल निर्माणको म्याद पनि गत माघ मसान्तमै सकिएको थियो । पुल निर्माणमा भइरहेको ढिलासुस्ती र गुणस्तरका विषयमा जिल्ला प्रशासन कार्यालय नेतृत्वको सर्वदलीय टोलीले बैसाख २५ गते स्थलगत अनुगमन गरेको थियो । सम्झौता भएको मितिमा पुल निर्माणको काम पूरा नहुँदा बिगत ४ वर्ष यता दुधकोशीमा बेलिब्रिज राख्न र झिक्नमै राज्यको २ करोड ४० लाख भन्दा बढी रकम खर्च भइसकेको छ ।
15Society
 १६ असोज, काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले आइतबारदेखि आफ्ना कार्यालयहरुबाट सर्वसाधारणलाई दशैंका लागि नयाँ नोट सटही सुविधा दिन थालेको छ । राष्ट्र बैंकले थापाथलीस्थित बैंकिङ कार्यालय र मोफसलका क्षेत्रीय कार्यालयबाट नयाँ नोट वितरण गरिरहेको प्रवक्ता त्रिलोचन पंगेनीले जानकारी दिए । राष्ट्र बैंकले एक जनालाई ५, १०, २०, ५० र १०० रुपैयाँ दरका नोटहरु २/२ बण्ड गरी कूल ३७ हजार रुपैयाँसम्म उपलब्ध गराउने पंगेनीले बताए । केन्द्रीय बैंकले केहीदिन अघि बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुलाई नयाँ नोट उपलब्ध गराएको थियो । दशैंका लागि ७ देखि ८ अर्ब रुपैयाँ नयाँ नोट बजारमा प्रवाह गर्ने राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।
2Bank
चापाकोट नगरपालिका–६ साँखरमा स्थानीयवासीले सामूहिकरुपमा केराखेती गर्दै आएका छन्। केलादीघाट कृषक समूह र राधाकृष्ण कृषि समूहमा आबद्ध कृषकले झण्डै २२ रोपनी जग्गामा दुई हजारभन्दा बढी केराका बोट लगाएका छन्। एघार रोपनी जग्गा भाडामा समेत लिई केराखेती गर्दै आएको राधाकृष्ण कृषि समूहका अध्यक्ष ज्ञानेश्वर बस्ताकोटीले बताए। सामूहिकरुपमा काम गर्दा सजिलो हुने र खेताला नपाउने समस्या हट्ने केलादीघाट कृषि समूहका अध्यक्ष कृष्णप्रसाद पोख्रेल बताउँछन्। “समूहमा आबद्ध सबै किसान काम गर्न जानुपर्छ, नगए खेताला खोजेर पठाउनु पर्ने नियम बनाएका छौँ,” उनले भने। चार वर्षअघि शुरु गरिएको सामूहिक केराखेतीप्रति यहाँका किसान आकर्षित हुँदै गएका छन्। उत्पादित केरा स्थानीय चापाकोट नगरपालिका तथा पाल्पाको रामपुर नगरपालिकाका विभिन्न बजारमा बिक्री हुने गरेको छ । यहाँ झापाली मालभोग केराखेती गरिएको छ । सो समूहले केराखेतीका साथै माछापालन र तरकारी खेती समेत गर्दै आएको छ। रासस
0Agriculture
जापानमा भीषण आँधीका कारण विमान सेवा अवरुद्ध भएको छ । आइतबार बिहान बर्षसँगै चलको हावाहुरीका कारण जापानको दक्षिण पश्चिम द्वीप को ओकिनवा क्षेत्रमा दर्जनौ आन्तरिक उडानहरु रोकिएका छन् । जापान मौसम विभागले जनाए अनुसार प्रतिघण्टा १६० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गतिमा आएको तुफनका कारण क्षेत्रीय राजधानी नाहामा नराम्रो असर पर्न गयो । हावा हुरीका कारण निप्पोन एयरवेजले आफ्ना ५६ उडान रद्द गरेको छ भने जापान एयरलाइन्सले आफ्ना १७ उडानको आपतकालीन अवतरण गरेको थियो । एयरलाइन्स कम्पनीहरुले वातावरणमा सुधार आए लगत्ते उडानहरु सुचारु गर्ने जनाएका छन् ।
19World
 विगत पाँच वर्षको आर्थिक अवस्थालाई हेर्दा नेपाली कांग्रेसले आर्थिक वर्ष २०७१÷७२ मा सबैभन्दा बढी आम्दानी गरेको पाइएको छ। राजधानी दैनिकमा समाचार छ।    जारी महाधिवेशनको बन्द सत्रमा कोषाध्यक्ष चित्रलेखा यादवले पेस गरेको आर्थिक प्रतिवेदनअनुसार कांग्रेसले सो आर्थिक वर्षमा सबैभन्दा धेरै अर्थात ८ करोड ११ लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको छ।    तर खर्च भने एक करोड ४७ लाख मात्रै भई ६ करोड ६४ लाख बचत गरेको छ। अन्य वर्षहरुमा भने आय व्यय केही कम देखिएको छ। आर्थिक वर्ष २०६७&
3Blog
कपिलवस्तु - कपिलवस्तुको भगवानपुर स्वास्थ्य चौकीमा औषधि अभाव भएको छ । जिल्लाको दक्षिणी भेग तथा भारतको सीमामा पर्ने कृष्णनगर नगरपालिकाका–१२ मा रहेको भगवानपुर स्वास्थ्य चौकीमा अहिले सामान्य औषधि सिटामोल समेत नभएको पाइएको छ । अधिकांश स्वास्थ्य संस्थामा औषधिको अभाव हुँदा बिरामी मर्कामा परेका छन् । स्वास्थ्य चौकीमा औषधि अभाव भएको महिनौँ बित्न लाग्दासमेत सरोकारवालाले चासो नदिएको स्थानीय बासिन्दा अब्दुल कलाम मनिहारले बताए । ज्वरो आएको, टाउको दुखेकोे औषधिसमेत सेवाग्राहीले नपाउँदा बिरामी मर्कामा परेको उनले गुनासो गरे । 'करिब दुई घण्टा हिँडेर भगवानपुर स्वास्थ्य चौकीमा गएको, तर त्यहाँ टाउको दुखेको बेला खाने सिटामोलसमेत पाइएन्,'स्थानीय हरिराम कुर्मीले भने । बिरामी उपचारका लागि आउने गर्दछन् तर डाक्टरले भए सामान्य औषधि दिन्छन् नत्र औषधी छैन भनेर पठाउने गर्दछन् । पछिल्लो समयमा स्वास्थ्य चौकीमा जाने बिरामीको संख्या पनि घट्दो रहेको छ । स्वास्थ्य चौकीमा उपचार नै नहुने भएपछि सीमा क्षेत्र भएकाले भारतमै उपचार गर्न स्थानीय नागरिक जाने गरेका छन् । त्यस्तै, गर्भवतीलाई औषधि नहुँदा समस्या परेको छ । आइरन चक्की अतिआवश्यक औषधि भएपनि यस भगवानपुर स्वास्थ्य चौकीमा आइरन चक्की पनि छैन । सरकारले ७० प्रकारका औषधी स्वास्थ्य चौकीमा दिने गरेको भएपनि भगवानपुर स्वास्थ्य चौकीमा भने अहिले कुनै पनि औषधि नभएको पाइएको छ ।
15Society
बैंक डुबाउने १३ पक्राउ कान्तिपुर संवाददाताचैत्र ३, २०७४ कर्जा प्रवाहमा अनियमितता गरेको आरोपमा नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोले तत्कालीन एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंकका अध्यक्ष, सञ्चालक र अधिकृत तहका कर्मचारीसहित १३ जनालाई पक्राउ गरेको छ ।
2Bank
਍믯ꪤꗠ낤ꓠ趥ꓠ₨꒤ꓠ뺤ꓠ閤ꗠ₋ꓠ낤ꓠ骤ꓠ₯ꓠ낤ꗠ뚤ꓠₕꓠ趥ꓠ讥ꓠ뺤ꓠ낤ꗠ늤ꓠ袤薤ꓠ뾤겤ꓠ뢤ꗠ꒤ꓠ낤ꓠ뺤겤ꓠ뺤ꓠ₈ꓠ뾤ꓠ膥ꓠ膥ꓠ趥ꓠₛꓠ肥㼠਍ꓠ꒤ꗠ꒤ꓠ₰ꓠ낤ꗠ떤ꪤꗠ낤ꓠ꺤ꓠ₤ꓠ螥ꓠ뺤뢤ꓠ趥ꓠ芥ꓠ趥ꓠ₣ꓠ趥ꓠ뺤ꓠ뺤뚤ꗠ낤ꗠ꒤ꓠ릤ꓠ膥ꓠ뺤ꓠ₈ꓠꢤ꺤ꗠ龤ꗠ₁ꓠ螥ꓠ뾤꒤ꓠ鲤ꓠ讥릤ꓠ낤ꗠꚤꓠ閤뚤ꗠ궤ꓠ뺤ꓠꢤꓠ₾ꓠ趥ꓠ꒤ꗠ꒤鞤ꓠ趥ꓠ鮤ꗠ₁ꗠ₤ꓠ螥ꓠ讥鲤ꓠ趥ꓠ₮ꓠ뺤ꓠ뾤ꓠₙꓠ뾤ꓠ趥ꓠ뺤ꓠ讥閤ꓠ趥ꓠ螥ꓠ肥鞤ꓠ⺾ꓠ뾤뢤‮ꗠ₯ꓠ膥ꓠ뺤ꓠ뺤ꓠ肥ꓠ뺤궤ꓠ閤ꗠ₋ꓠ뾤ꓠ讥꒥겤ꓠ겤ꓠ₾ꓠ鞤ꓠ₤ꓠ릤ꓠꚤꗠ낤궤ꓠ趥ꓠ뺤ꓠ肥낤꺤ꓠ肥骤ꓠ꒤ꗠ낤ꓠ膥ꓠ뺤ꓠ肥궤ꓠ趥ꓠ뺤ꓠ肥ꓠ螥꾤ꗠ₋ꓠ낤ꗠ꒤ꗠ꺤ꓠ₾ꓠ뺤ꓠ趥ꓠ肥鮤ꗠ낤ꗠ閤ꗠ₋ꓠ膥ꓠ꺤ꓠ₾ꓠꢤꗠ꺤ꚤꓠꢤꗠ₁ꓠ辤ꓠ讥릤ꗠ₋ꗠ₤ꗠ₩ꓠ뺤ꓠ膥ꓠ뺤ꓠ₈ꓠ₰ꓠ閤ꚤꓠꚤꗠ₀ꓠ膥ꓠ膥릤ꗠꢤꗠ鮤꒤ꓠ₰ꓠ螥ꓠ讥겤ꓠ늤ꗠ꾤ꓠ뺤ꓠ₲ꓠ螥ꓠ뾤ꢤꗠ₈ꓠ뺤ꓠ뾤ꓠₙꓠ螥ꓠ肥ꓠ뺤†ꓠ膥ꓠ趥ꓠ螥ꓠ肥낤뚤ꓠ閤ꗠ랤ꓠ₾ꓠ뾤ꓠ趥ꓠ뺤ꪤꓠ뾤Ꞥꓠꚤꓠ馤떤ꗠ뢤ꗠ꺤ꓠ₾ꓠ袥궤ꓠ讥겤ꓠ늤ꗠ꾤ꓠ뺤ꓠ₲ꓠ螥ꓠ뾤ꢤꗠ₈ꓠ뺤ꓠ鞤ꓠꢤ鞤ꓠ趥ꓠ₨ꓠ뺤ꓠ袥꺤ꓠ늤ꓠ鞤ꗠꢤꗠⲇꞤꗠ낤ꗠ₈ꓠ뺤ꓠ肥ꓠ낤ꗠ閤ꗠ₋ꓠ肥ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ膥ꓠ꺤ꗠ늤鞤ꓠ趥ꓠ膥ꢤꓠ뺤ꓠ₁ꓠ꾤ꓠ膤閤ꓠ낤ꗠ꾤鞤ꓠ趥ꓠ₨ꓠ릤ꓠ₰ꓠ뺤ꓠ趥ꓠ趥ꓠ讥‬ꓠ뾤ꓠ낤ꓠ肥ꓠ₪ꓠ낤ꗠꢤꗠ₇ꓠ뺤ꓠ閤ꗠ₋ꓠ讥ꓠ뺤ꓠ₵ꓠ뾤ꓠ讥‬ꓠ₮ꓠꪤꗠ₂늤ꓠ袤鞤ꓠ꾤ꓠ閤ꓠⲾ늤ꗠ隤ꓠ閤ꓠⲾ뢤ꓠ趥ꓠ肥ꓠ閤ꓠ낤낤뢤ꓠ뺤ꓠₜꓠ螥ꓠ肥ꓠ讥낤ꗠꪤꓠ뺤ꪤꗠ낤ꓠ趥ꓠ膥ꓠ₤ꓠ낤ꗠꢤ骤ꓠ릤ꓠꢤꗠ鮤ꗠ₁ꗠ₤ꓠ뺤ꓠꚤꢤꗠꪤꓠ늤ꗠ₀ꓠ꺤ꓠ뺤ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ袥ꓠ螥꺤ꗠ낤ꗠ₋ꓠ뺤ꓠ螥ꓠ뺤Ꞥꗠ낤ꗠ₈ꓠ뺤ꓠ讥ꪤꓠ뾤ꓠ꾤ꚤꓠ袤ꓠ릤ꓠ膥ꢤꓠ낤ꗠ늤ꓠ₾ꓠ뾤ꓠ₨ꓠ肥꺤ꗠ늤ꗠ₇ꓠ뾤ꓠ꒤낤릤ꓠ늤ꓠ꺤ꗠ꺤ꢤꗠꪤꓠ늤ꗠ₀ꓠ꺤ꓠ鲤ꓠ뺤ꪤꗠ⚁꾤ꓠ袤ꓠ릤ꗠ閤ꗠ₋ꓠ讥ꓠꚤꓠꢤꓠ낤ꗠ₁ꓠ뺤ꓠ袥覤ꓠ뺤ꓠ릤ꓠ膥꺤ꓠ趥ꓠ螥Ꞥꗠ낤ꗠ늤ꗠ₇ꓠ뾤ꓠ趥ꓠ膥ꓠ膥ꓠ趥ꓠⲛ꺤ꢤꗠꪤꓠ늤ꗠ₀ꓠ꺤ꓠ鲤ꓠ讥릤ꓠ꒤낤떤ꓠ閤ꓠ뢤ꓠ讥늤ꓠ鞤ꓠ₿ꓠ鲤궤ꓠ趥ꓠ뺤ꞥꗠⲬꞥꗠ₭ꓠ낤ꗠ랤薤ꓠ뺤ꓠ뾤ꚤꗠ隤ꓠ₿ꓠ뾤ꓠ螥ꓠ₷ꓠ낤ꗠ₀ꓠ뺤ꓠ떤薤ꓠ뾤ꓠ뺤ꓠ₰ꓠ骤ꗠ꒤ꓠ뺤꺤ꗠ늤ꓠₕꓠ趥ꓠ螥ꓠ趥ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ뺤ꓠ₮ꓠ낤ꗠ鮤ꗠⲁꞤꗠ낤ꗠ₈ꓠ뺤ꓠ뺤ꓠ뾤ꓠₕꓠ芤ꓠₘꓠ芤ꓠ趥ꓠ뺤ꓠ낤ꗠ꺤ꓠ₾ꓠ芤ꓠ鞤ꗠꢤ鮤ꗠⲁ늤ꓠ궤ꓠₗꓠ뾤ꓠ趥ꓠ뺤떤ꓠ閤ꓠ뢤閤ꗠ랤ꗠ꒤ꗠ낤낤閤ꗠꢤꗠꚤꗠ낤鞤ꓠ肥뢤ꗠ떤ꓠ螥ꓠ閤ꓠ₾ꗠꚥ궤ꓠ趥ꓠ뺤꺤ꓠꖤꓠ₿ꓠ뺤ꓠ뺤ꓠ뾤ꓠₕꓠ芤ꓠₘꓠ芤ꓠ趥ꓠ뺤ꓠ낤ꗠ꺤ꓠ₾ꓠ꺤ꗠ늤ꓠ趥ꓠ₨ꓠ袤閤ꓠ꺤鞤ꓠ趥ꓠ螥薤ꓠ뢤ꓠ₰ꓠ뺤ꓠ閤ꗠ₀ꓠ膥‬ꓠꢤꗠ₇ꓠ螥ꓠ₶ꓠ뺤ꓠ뾤ꓠ閤ꓠ₾ꓠꢤ뢤ꓠ趥ꓠ낤ꗠ閤뢤ꓠ뾤ꓠ뾤鲤ꓠꪤꓠꢤꓠ讥閤ꗠꢤꗠꚤꗠ낤ꗠ꾤뢤ꓠ뢤ꗠ꾤‬ꓠꢤꗠ꒤ꓠ낤ꓠ랤ꗠ龤ꗠ낤ꓠ₿ꓠ뺤ꓠ뾤ꓠ趥ꓠ₯ꓠ꺤ꓠ鲤ꓠ閤ꗠ₋ꓠ鲤ꗠ떤ꓠ₨ꓠꚤꓠ趥ꓠ₯ꓠ膥꒥閤ꗠꢤꗠꚤꗠ낤ꗠ꾤骤ꗠ꾤ꓠꪤꗠ龤ꓠ₰ꓠ꺤ꗠ낤ꓠ閤ꓠ₾ꓠ讥‬ꓠ뢤閤ꗠ₈ꓠ趥ꓠ뺤ꓠ趥ꓠ낤鲤ꓠꪤꓠꢤꓠ讥ꪤꓠ뾤겤ꗠ낤ꗠꆤ꺤ꗠ꺤ꗠ겤ꓠ₰ꓠꖤꓠ₾ꓠ鲤ꗠ떤ꓠ₨ꓠꚤꓠ趥ꓠ₯ꓠ袥鮤ꗠⲁ꒤ꗠ꾤ꓠ袥鞤ꓠ肥ꢤꗠꪤꓠ늤ꓠ讥뢤ꓠ뢤ꗠꖤꓠ릤ꓠ膥ꓠ뺤ꪤꓠ뾤鮤ꗠⲁ뢤ꓠꢤꗠ₈ꓠ螥ꓠ뾤뢤ꓠ꺤ꓠ鲤ꓠ閤뢤ꓠ颤뢤ꓠ뢤ꗠꖤꓠ릤ꓠ膥ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ뺤ꓠ₮ꓠ낤ꗠ閤ꗠ₋ꓠ膥ꓠ뺤ꓠ螥뢤ꓠ뺤ꓠ閤ꓠ₾ꓠ뾤ꓠ뺤ꓠ肥ꓠ뺤閤ꗠ릤ꗠ₀ꓠꢤꗠ궤ꓠ릤ꓠ膥겤ꓠ膥ꓠ趥ꓠ螥薤ꓠ뢤ꓠ₰ꓠ뺤ꓠ閤ꗠ₀ꓠ膥‬ꓠꪤꓠ뺤ꖤꓠ꾤ꗠ₋ꓠ讥ꚤꗠ뚤ꓠ讥뢤ꓠ늤낤骤ꓠ趥ꓠ뾤ꓠ₤ꓠ늤ꓠ閤ꓠ낤겤ꓠ趥ꓠ螥꒤ꓠ₰ꓠꮤꗠꢤꗠ₈ꓠ肥ꓠꢤ궤ꗠ鞤ꓠ袤ꓠ뺤꺤ꗠꆤꓠ辤ꓠ뺤Ꞥꗠ낤ꗠ₈ꓠ龤ꓠ뺤閤ꗠ낤ꓠ릤ꓠ膥ꓠ螥꾤ꗠ₋ꓠ趥ꓠ螥ꓠ趥ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ뺤ꓠ₮ꓠ낤ꗠꢤꪤꗠ낤ꗠ낤ꓠ꒤鞤ꓠ뺤ꓠꚤꓠ꾤ꗠ₋ꗠඤഊꪤꗠ낤ꓠ趥ꓠ₨ꓠ鲤ꓠ讥ꓠ肥閤ꗠ꺤ꓠ₾ꓠ趥ꓠ뢤ꗠ꒤릤ꗠꢤꗠ릤ꗠꢤꗠ鮤㼠ഠ覤ꓠ趥ꓠ낤꒤ꗠ꾤ꓠ肥릤ꗠ₋ꓠ뺤ꓠ뺤ꓠ뾤ꓠₕꓠ뺤ꓠⲮ鞤ꗠ꒤뢤ꓠ趥ꓠ肥ꓠ₤ꓠ₰ꓠ낤ꓠ떤ꓠ낤ꓠ閤閤ꓠ꺤꒤ꓠ낤龤ꓠ꾤ꓠ₮ꓠ뾤ꓠ뾤ꓠ릤ꗠ閤ꗠ₋ꓠₛꗠඤ ਍਍ꓠ趥ꓠ뚤ꗠꢤ꒤ꓠ鲤閤ꓠ뾤ꓠ讥늤ꓠ鞤ꗠ閤ꗠ₋ꓠₛꓠ₤ി覤ꓠ趥ꓠ낤꒤ꓠ鲤ꓠ讥낤ꓠ鶤ꓠ₮ꓠ뺤ꓠ螥ꓠ讥鮤겤ꓠ릤ꓠ낤ꗠ₀ꓠ膥ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ꒤ꓠ₿ꓠ膥ꓠ肥ꚤꗠ隤ꓠꢤꗠ鮤ꗠ₁ꓠ낤꺤ꓠ₨ꓠꢤꗠ₇ꓠ뺤ꓠ袥ꚤꗠ莤ꓠ肥낤ꓠ螥ꓠ讥鮤閤ꓠꢤ閤ꗠ₀ꓠ螥ꓠ讥꺤ꓠ肥ꓠ讥뢤ꓠꖤꓠ뺤꒤ꓠ鲤꺤ꓠ뺤ꓠꢤꢤꓠ뺤ꓠ閤ꗠ₋ꓠ膥ꓠ₈ꓠ낤ꗠ랤겤ꓠ꒤ꗠ꾤ꗠ₋ꗠඤ ਍਍ꓠ趥ꓠ뚤ꗠꢤꚤꓠ趥ꓠ閤뚤ꗠ낤ꗠ꒤ꓠ늤ꓠ袤꒤ꓠ뺤ꓠ閤ꗠ₋ꓠ뺤ꓠ₸ꓠ螥閤ꗠ뢤ꗠ늤ꗠ₀ꓠₛꓠ₤ി覤ꓠ趥ꓠ낤꺤ꗠ낤ꗠ₋ꓠꮤꗠꢤꗠ₈ꓠ趥ꓠ낤‬ꓠ겤ꗠꚤ낤뢤ꓠ鞤ꓠ꒤ꓠ뺤뢤ꓠ趥ꓠ芥ꓠ趥ꓠ₣ꓠ螥ꓠ뺤ꪤꗠ꾤ꓠ낤ꓠ₾ꓠ趥ꓠ讥ꓠ뺤ꓠ낤ꗠ₁ꓠ袥ꢤꓠ꺤ꗠ꒤ꗠ₀ꓠꢤꓠ낤ꗠ閤ꗠ₋ꓠ뺤ꓠ趥ꓠ螥겤ꗠ늤ꓠ讥꒤ꓠ鲤鞤ꗠ꒤閤ꗠ떤ꓠ늤ꓠ龤ꗠ₀ꓠ뾤ꓠ趥ꓠ₮ꓠ꺤ꗠꪤꓠ肥꺤ꓠ낤ꗠꮤꓠ₤ꓠ鲤ꓠ낤ꓠ뺤늤ꗠ꾤ꓠ辤ꓠ肥鮤ꗠ₁ꓠ₰ꓠ떤ꓠ랤ꗠ꾤ꓠ뺤薤ꓠ膥辤ꓠ趥ꓠ꺤ꗠ릤ꓠ膥ꪤꓠ뾤겤ꓠ뺤ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ趥ꓠ뺤ꓠꢤꗠ₇ꓠ꾤ꓠ낤ꗠ꺤ꓠ₾ꓠ膥꒥਍਍਍ꓠ趥ꓠ뚤ꗠꢤ릤ꓠ늤ꓠ꺤ꗠ꺤ꓠ뺤꒤ꓠ뺤ꓠ늤ꗠ₇ꓠ꒤ꓠ₿ꓠ肥ꓠ₤ꓠ螥ꓠ趥ꓠ膥궤ꗠⲋ閤ꓠ뾤鞤ꓠ覤ꓠ膥궤ꗠ₋ꓠ₰ꓠ芤ꓠ뾤ꓠ₤ꓠ낤ꗠꢤꗠ₁ꓠ讥뢤ꓠ隤ꗠ꾤ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ꒤ꓠ袤ꚤꓠꢤꗠ₁ꓠ₨ി覤ꓠ趥ꓠ낤꾤ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ袥꺤ꗠ낤ꗠ₋ꓠ늤ꗠ떤ꓠ趥ꓠ讥겤ꓠ낤ꗠ꺤ꓠ₾ꓠₛꗠ₤ꓠ螥ꓠ뺤뢤ꓠ趥ꓠ芥ꓠ趥ꓠ₣ꓠ뾤ꓠ낤뚤ꗠ낤ꗠ꒤ꓠ릤ꓠ膥꒤ꓠ뺤ꓠ릤ꓠ膥꺤ꓠ趥ꓠ螥閤ꓠ뾤ꓠ螥꒤Ꞥꗠ낤ꗠ₈ꓠ龤ꓠₕꓠ讥ꓠ趥ꓠ螥鞤ꓠ趥ꓠ膥릤ꗠꢤꗠ鮤‬ꓠ肥ꓠ閤ꗠ₋ꓠ뺤ꓠ₮ꓠ뾤ꓠ膥낤늤ꓠ馤ꗠ閤鞤ꓠ뾤ꓠ뾤ꓠ膥궤ꓠ뾤ꓠ릤ꓠ膥릤ꗠꢤꗠ鮤꒤ꗠ꾤ꓠ袥ꓠ螥릤ꓠ늤ꓠ꺤ꗠ꺤꺤ꗠ낤ꗠ₋ꓠ鲤ꓠ낤ꓠ뺤蚤ꓠ뢤ꓠ螥ꓠ讥辤ꓠ趥ꓠ꺤ꗠ릤ꓠ膥ഠꞥ‮ꓠ늤ꗠ떤ꓠ趥†ꓠ뺤ꓠ뾤ꓠ떤ꗠ뢤ꗠ₀ꓠ覤ꓠ袥릤ꗠꢤꗠꢤ낤‬ꓠ肥ꓠ閤ꗠ₋ꓠ讥ꓠ₲਍ꗠ⺧Ꞥꓠꚤꓠ馤ꓠ뢤ꗠ₀ꓠ覤ꓠ袥릤ꗠꢤꗠꢤ낤‬਍ꗠ⺨겤ꗠ鞤ꗠꢤꗠ늤ꗠ₇ꓠ뺤ꓠꆤꗠ₈ꓠ뺤ꓠ螥ꓠ肥‬਍ꗠ⺨辤ꓠ趥ꓠ꺤ꗠ₍閤ꗠ낤ꗠ꒤ꓠ₿ꓠ讥蚤ꓠ膥ꓠ뾤ꓠₕꓠ膥ꓠ꺤뢤ꓠ鞤ꓠ꒤릤ꗠ₋ꓠ讥꺤ꗠ낤ꗠ₋ꓠ閤ꓠ₲ꓠ겤ꗠꚤꓠ뺤鞤ꗠ꒤ꓠ讥겤ꗠ늤‬ꗠ⺧蚤ꓠₜꓠ螥ꓠ뾤ꚤꓠ늤ꓠ讥颤ꓠ覤‬਍ꗠ⺨鞤ꗠ낤ꗠ₀ꓠ讥ꓠ肥Ꞥꓠꚤꓠ馤ꓠ肥鮤ꗠ낤ꗠⲀഠꦥ‮ꓠ뺤ꓠ뺤ꓠ₁ꓠꢤꗠ₀ꓠ袤ꓠ螥ꓠꢤꢤꓠ낤ꗠ꺤ꓠ꾤ꓠⲾഠꪥ‮ꓠ뾤ꓠ趥鮤ꓠꢤꗠ₍ꓠ膥ꓠ뺤겤ꓠ뾤ꓠ뾤ꓠ뺤꺤ꓠ趥‬਍ꗠ⺫꺤ꓠ₨ꓠ膥ꓠ膥骤ꗠ낤ꗠ₀ꓠ뾤ꓠ肥‬਍ꗠ⺬ꢤ꒤릤ꓠ膤ꓠ螥隤ꗠ뚤ꗠ늤ꗠ₇ꓠ₨ꓠ₤ꓠ뺤ꓠ骤ꗠ₇ꓠ膥ꓠ肥ꓠ螥‬਍ꗠ⺭蚤ꓠ₈ꓠ螥ꓠ₉ꓠ뾤ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ뺤ꓠꚤꗠ覤‬਍ꗠ⺮蚤ꓠꚤꗠ覤ꚤꓠ늤ꓠ뺤鮤ꓠ袤ꓠ螥ꓠⲉഠꦥ‮ꓠ늤ꗠ떤ꓠ趥†ꓠ낤ꗠꪤꓠ₣਍ꗠ⺧떤ꓠꢤꗠ꒤ꓠ₿ꓠₛꓠ뾤ꓠ趥ꓠ뺤ꓠ뺤릤ꗠꢤꗠꢤꢤꓠꢤꗠⲇഠꢥ‮ꓠ讥ꓠ₈ꓠ讥ꓠ₈ꓠ膥ꓠ趥ꓠꢤꗠ₍ꓠ뺤ꓠ骤ꗠ骤ꗠ₈ꓠ뺤ꓠ뺤鞤ꓠ趥ꓠ螥‬਍ꗠ⺪辤ꓠ趥ꓠ꺤ꗠ₍떤ꓠ낤ꗠ뢤ꓠ₿ꓠ뺤ꓠ螥ꓠ뺤ꓠ₈ꓠ肥ꓠ閤ꗠ₋ꓠ讥ꓠ₲਍ꗠ⺧ꓠ뺤ꓠ膥꒤ꓠ꺤ꗠ늤ꗠ₇ꓠ膥ꓠ趥ꓠ袥鞤ꓠꢤꗠⲀഠꢥ‮ꓠ뾤ꓠ讥骤ꓠ뢤ꗠ₋ꓠ뺤ꓠ뺤‬਍ꗠ⺫辤ꓠ趥ꓠ꺤ꗠ₍ꢤꓠ낤ꗠ₀ꓠ뢤ꗠ꺤ꓠ꒤ꓠ₾ꓠ肥ꓠ閤ꗠ₋ꓠ讥ꓠ₲ꓠ袥骤ꗠ늤ꗠ₀ꓠ膥ꓠ趥ꓠ낤ꗠ₀ꓠ螥ꓠ뺤ꓠ閤ꗠ₀ꓠ讥ꓠ肥낤ഠ겥‮ꓠ늤ꗠ떤ꓠ趥†ꓠꢤꪤꓠ螥ꓠ讥꺤ꓠꢤꗠ鮤ꗠ₇ꓠ뾤ꓠₜꓠ肥ꓠ₤ꓠ讥낤꺤ꗠ꾤ꗠ鲤ꓠ閤궤ꓠꆤꓠ꾤ꗠ閤ꗠ₋ꓠ뺤ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ螥ꓠ讥蚤ꓠ趥ꓠ袥뚤ꓠ趥ꓠⲦ뢤ꓠ鞤ꓠ꒤ꓠ뺤閤ꓠ뾤ꓠ€ꗠ꺥‬ꗠꚥ떤ꓠ뺤늤ꗠ閤ꓠ讥ꓠ讥ꓠ肥‬ꓠꞤꗠꢤꓠ閤‬ꓠ螥ꓠꢤꓠ₾ꓠ膥ꓠ閤꒤ꓠ뺤꒤ꓠ鲤鞤ꗠ꒤ꓠ낤ꗠ₁ꓠ鲤ꓠ낤ꓠ뺤낤꾤ꗠ₂ꓠ膥ꓠ겤ꓠ龤ꪤꓠ뾤뢤ꗠꢤꗠꢤ뢤ꓠ趥ꓠ膥릤ꗠꢤꗠ鮤꒥꺤ꓠ뺤ꓠ₈ꓠ뾤ꓠ趥ꓠ뺤ꓠ趥鮤ꢤꓠ낤ꓠ趥ꓠ낤꒤ꓠ뺤ꓠ릤ꓠ膥ꓠ讥꺤ꓠ꾤ꓠ₾ꓠ₰ꓠ뺤ꓠ₥ꓠ뺤ꓠ낤ꓠꢤꗠ₇ꓠ膥蚤ꓠ뺤ꓠ肥鮤ꗠ₁ꗠඤ ਍਍ꓠ趥ꓠ뚤ꗠꢤ꒤ꓠ뺤ꓠ₈ꓠ꒤ꓠ閤ꓠ₾ꓠ趥ꓠ꒤ꓠ궤ꓠ뚤ꓠ늤ꗠ₀ꓠ膥ꓠ膥ꓠ膥ꓠ讥낤ꓠ螥ꓠₛꓠ낤ꪤꓠ趥ꓠ뺤ꪤꓠ뺤ꓠ뾤꺤ꓠ꒤ꗠ낤낤ꓠꢤꗠ₁ꓠ讥ꢤꓠ₿ꓠ뢤ꓠ뺤閤ꗠ₇ꓠꢤꗠꢤꗠ₁ꓠ膥ꓠ趥ꓠₛി覤ꓠ趥ꓠ낤ꂤꗠ閤ꗠ₈ꓠꢤꗠꢤꗠ₁ꓠ꾤ꗠ₋ꓠ낤ꓠ螥꺤릤ꓠ늤ꓠ꺤ꗠ꺤ꪤꓠ趥ꓠ뺤ꪤꓠ뺤ꓠ뾤ꢤꗠ₈ꓠ膥궤ꓠ趥ꓠ뺤ꮤꓠ閤ꪤꓠ趥ꓠ袥ꓠ₨ꓠ뢤ꓠ讥꺤ꗠ隤ꗠ꾤閤ꓠ낤ꓠ₣ꓠ讥‬ꗠ₧ꓠ₮ꓠ뺤ꓠ袥ꚤꗠ隤ꓠ₿ꓠ螥ꓠ袥뢤ꓠ꺤ꓠ鲤ꓠ閤뢤ꓠ颤뢤ꓠ뢤ꗠꖤꓠ꺤ꓠ₾ꓠ뺤ꓠ₮ꓠ낤ꗠꢤꗠ₇ꓠ辤ꓠ讥ꓠ螥꒤ꗠ꾤ꓠ袥떤ꗠ꾤ꓠ趥ꓠ₤ꓠ辤ꓠⲁꢥ낤ꓠ鲤ꗠ꾤ꓠ螥ꪤꗠ낤ꓠ뾤ꓠ뺤ꓠ뺤隤ꗠ鲤ꗠ₀ꓠ₰ꓠ릤ꓠ骤ꓠꢤ꒤ꓠ₥ꓠ芥ꓠ趥ꓠ뺤ꓠ趥ꓠꢤ鞤ꓠ趥ꓠ₨ꓠ뢤ꓠ趥ꓠ膥릤ꗠ₋ꓠꢤꗠ₇ꓠ螥ꓠ肥꺤ꗠ낤ꗠ₋ꓠ趥ꓠ閤ꗠ꒤ꓠ鞤ꓠ₤ꓠ뺤ꓠ趥ꓠ꒤ꓠ₾ꓠꢤꓠ₿ꓠ릤ꗠ閤ꗠ₋ꓠ뺤ꓠꎤꓠ螥薤ꓠ趥ꓠ₯ꓠ늤ꓠ閤ꓠ낤뢤ꓠꖤꗠ릤ꓠ膥ꓠ讥꒤ꗠ늤ꓠ뺤ꓠ뺤꺤ꪤꓠ뺤ꓠ뾤ꢤꗠ₈ꓠ膥꒥਍ഠഊꪤꗠ낤ꓠ趥ꓠ₨ꓠꪤꓠ袤겤ꓠ肥閤ꓠ趥ꓠ讥隤ꓠ늤ꓠ讥鞤ꗠ꒤늤ꗠ隤ꗠꢤ‬ꓠ뺤ꓠꢤꗠ₁ꓠ₰ꓠ馤ꗠ鞤ꗠ꒤궤ꓠ趥ꓠ₨ꓠꢤꪤꓠ뺤ꓠꢤꗠ₁ꓠ膥ꓠ趥ꓠₛꓠ₰ꓠ뾤ꓠ₨ി覤ꓠ趥ꓠ낤ꚤꓠ趥ꓠ閤ꓠ낤ꗠ閤ꗠ₋ꓠ뺤ꓠ겤ꓠ龤뢤ꗠ龤ꗠ鲤ꓠ뺤鞤ꓠ覤ꓠ뺤궤ꓠ螥낤ꗠ꺤ꓠꢤꗠ龤ꓠ閤鞤ꗠ꒤ꢤꗠ₈ꓠꊤꗠ₀ꓠ뺤ꓠꢤ꺤ꓠꪤꓠ趥ꓠₛꓠ낤늤ꗠ隤ꗠꚤꓠ₾ꓠꢤꗠ₇ꓠ閤ꓠ꺤ꗠ₈ꓠ뺤ꓠ膥ꓠₕꓠ₰ꓠꖤꓠ낤ꗠꖤ閤ꗠꢤꗠ₈ꓠ龤ꓠ뺤떤ꓠ뚤ꗠ랤ꓠ뺤낤ꓠ螥ꓠ₰ꓠ螥ꓠ趥ꓠ螥鞤ꓠ趥ꓠ膥閤ꓠ뾤ꪤꓠ₯ꓠ肥ꓠⲤ鞤ꓠ늤‬ꓠ떤ꓠ꒤ꓠ릤ꓠ膥늤ꗠ隤ꗠꚤꓠ₾ꓠ₤ꓠ膤ꓠ뺤ꓠ뺤ꓠ₟ꓠ膤ꓠ膥ꪤꓠ뾤鶤ꓠ趥ꓠ螥鞤ꓠ趥ꓠₛꓠ肥ꓠ₤ꓠ겤ꗠꚤ薤ꓠ膥ꓠ뺤ꓠ閤ꗠ₋ꓠ馤ꗠ鞤ꗠ꒤궤ꓠ趥ꓠ螥鞤ꓠ趥ꓠ膥꺤꒥਍ഠഊꪤꗠ낤ꓠ趥ꓠ₨ꓠꪤꓠ袤ꓠ뺤ꓠ₈ꓠꢤꪤꓠ趥ꓠ螥鞤ꗠ꒤辤ꓠ龤鞤ꗠꢤꓠ膥ꓠ뺤ꓠ₈ꓠ뾤ꓠ膥ꢤ㼠਍ꓠ꒤ꗠ꒤ꓠ₰ꓠ讥ꓠ肥鞤ꗠ낤ꗠ₀ꓠ₮ꓠ⺤⸮⸮⸮ꓠ뺤ꓠ뾤ꓠₙꓠ袥鮤ꗠ낤ꗠ₀਍ꓠ讥ꓠ肥⸮⸮⸮Ꞥꓠꚤꓠ馤閤ꗠ₈ꓠ讥ꓠ肥⸮⸮⸮⸮਍ꓠ뺤ꓠ螥궤ꓠ₏ꓠ鲤ꗠ₈ꓠ袥ꓠ뺤ꓠ₉ꓠ뺤ꓠ肥떤ꗠ芤ꓠ₶ꓠ讥ꓠ肥⸮⸮⸮⸮骤ꗠ낤ꗠ₀ꓠ螥骤ꗠ낤ꗠ⺀⸮⸮⸮骤ꗠ낤ꗠ⺀⸮⸮⸮਍ꓠꎤꗠ뚤릤ꓠ꺤ꓠ늤뚤ꓠ낤꺤ꗠ낤ꗠ₋ꓠ늤겤ꗠꊤꗠ₀ꓠꎤꗠꆤꓠ肥਍ꓠ覤궤ꓠ₰ꓠ뾤ꓠꚤꗠ₋ꓠ螥ꓠ讥낤ꓠ隤ꗠ₀ꓠ뺤ꓠ뺤겤ꓠ趥ꓠ閤ꗠ⺀⸮⸮⸮⸮⸮਍ഠഊꪤꗠ낤ꓠ趥ꓠ₨ꓠꪤꓠ袤ꓠ膤ꓠₗꓠ膥ꓠ袥꒤ꗠ꾤ꓠ趥ꓠ讥薤ꓠ뾤ꓠ趥ꓠ낤ꓠ肥ꓠ₯ꓠ趥ꓠꎤ궤ꓠ₏ꓠ螥ꓠ낤鞤ꓠ趥ꓠ膥릤ꗠꢤꗠ鮤閤ꗠ₀ി覤ꓠ趥ꓠ낤薤ꓠ鞤ꓠꢤꗠ꒤ꓠ₿ꓠꢤꗠ₍ꓠ膥ꓠ趥ꓠ袥ꢤꓠ閤ꓠꢤꗠ₇ꓠ趥ꓠꎤꓠ낤ꗠ₁ꓠⲤ꒤ꓠ₰ꓠ₮ꓠ趥ꓠ讥ꚤꓠꢤꓠ뺤ꓠ₈ꓠ趥ꓠ낤ꓠ₣ꓠ낤ꗠꢤ骤ꓠ릤ꓠꢤꗠ鮤ꗠ₁ꗠ₤ꓠ릤ꓠ늤ꓠ₾ꓠꞤꓠ閤ꓠ낤릤ꓠ芤ꓠ뺤낤뚤ꓠ閤ꗠ꒤ꓠ₿ꓠ낤ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ讥ꓠꚤꓠꢤꪤꗠ⚁꾤ꓠ辤겤ꓠꪤꓠ₤ꓠꢤꗠ꒤ꓠ낤ꓠ랤ꗠ龤ꗠ낤ꓠ꾤ꢤꓠ낤ꗠ₀ꓠ뾤ꓠ뢤ꓠ讥薤ꓠ뢤ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ릤ꓠ늤ꓠ₾ꓠ뾤ꓠ뺤ꓠ겤ꓠ龤뢤ꓠ趥ꓠ뺤ꓠ뾤ꓠ₤ꓠ₰ꓠ膥ꓠ뢤ꗠ閤ꗠ꒤릤ꗠꢤꗠ₇ꓠ떤ꓠ낤ꪤꓠ膤ꓠ₏ꗠඤ ਍਍ꓠ趥ꓠ뚤ꗠꢤ薤ꓠ趥ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ낤ꗠ뚤ꓠₕꓠ趥ꓠ讥ꓠ뺤ꓠ뺤ꓠ₈ꓠ螥ꓠ肥궤ꓠ趥ꓠ膥鮤㼠਍ꓠ꒤ꗠ꒤ꓠ₰ꓠ뺤ꓠ趥ꓠ늤ꗠ₇ꓠ뺤ꓠ肥鲤ꓠ趥ꓠ뺤뢤ꓠ貥ꓠ₂ꓠ趥ꓠ閤ꗠ꒤ꓠ閤ꗠ₋ꓠ讥ꓠ肥ꓠ₰ꓠ芥ꓠ趥ꓠ뺤ꓠ趥ꓠꢤ鞤ꓠ趥ꓠ₨ꓠ뢤ꓠ螥ꓠ뺤ꪤꓠ뾤릤ꓠ膥ꓠ릤ꓠ膥ꓠ螥Ꞥꓠꚤꓠ馤ꓠ肥鮤ꗠ낤ꗠ閤ꗠ₋ꓠ膥ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ낤ꓠ骤ꓠ꒤궤ꓠ₈ꓠ螥ꓠ뺤ꓠ肥꺤ꓠ鶤ꓠ뺤蚤ꓠ隤ꓠ閤ꗠ₋ꓠ뺤ꓠ肥겤ꓠ趥ꓠ₨ꓠ뺤ꓠ閤ꗠ₀ꓠ膥릤ꗠꢤꓠ₤ꓠ늤ꓠ閤ꓠ낤ꓠ꒤ꓠ늤ꓠ袤Ꞥꗠ낤ꗠ₈ꓠ馤ꗠ鞤ꓠ겤ꓠ龤늤ꓠꢤꗠ₇ꓠ낤ꓠꢤꗠ鮤꒤ꓠ₰ꓠ₮ꓠ₤ꓠꢤꗠ鮤ꗠ₁ꓠ馤ꗠ鞤ꗠ꒤떤ꓠꢤꓠ閤ꗠ₋ꓠ肥ꓠꢤ낤궤ꓠ떤떤ꓠꢤꓠ閤ꗠ₋ꓠ겤ꗠꚤ꾤ꗠ₋ꓠ膥ꓠ袥薤ꓠ芥ꓠ讥떤ꓠꢤꓠ₾ꓠ낤ꗠꖤ낤ꓠꢤꗠ鮤꒥꒤ꗠ꾤ꓠ袥ꓠ螥ꚤꗠ隤ꓠ₾ꓠ螥ꓠ肥‬ꓠ낤ꗠ閤ꗠ₋ꓠ겤ꗠꚤ骤ꗠ낤ꗠ낤薤ꓠ肥閤ꓠꢤ겤ꗠ骤鞤ꓠ螥ꓠ₰ꓠ늤ꓠ閤ꓠ낤겤ꓠ趥ꓠ螥ꪤꗠ낤ꓠ늤ꓠ₨ꓠꊤꗠꚤꗠ₈ꓠₛꗠ₤ꓠ₮ꓠꢤꗠ낤ꗠꞤ鞤ꓠ趥ꓠ₨ꓠ뺤ꓠ뺤ꓠ趥ꓠ膥ꚤꓠ趥ꓠ閤鲤ꗠ꾤ꗠ릤ꓠ膥ꓠ뺤覤骤ꓠ릤ꓠ₿ꓠ肥ꓠ閤ꓠ낤薤ꓠ肥鞤ꓠ꾤ꓠₕꓠ讥‬ꓠ뢤ꓠ螥늤ꗠ隤ꗠ閤ꗠ₋ꓠ겤ꗠꚤ뢤ꓠ趥ꓠ肥ꓠ₤ꓠꢤꓠ₿ꓠ뺤ꓠꢤꓠ螥ꢤꗠꪤꓠ늤ꗠ₀ꓠ꺤ꓠ鲤ꓠ뺤ꓠ₈ꓠ꒤ꓠ₾ꓠ뾤ꓠ₰ꓠ讥ꓠ뾤ꓠ袥ꓠₛꓠꢤꗠ낤뢤ꓠ肥꺤ꗠ늤ꗠ꾤ꓠ馤ꗠ閤ꓠ₨ꓠ낤ꓠꚤꓠꢤꗠ₁ꓠ膥ꓠ₨ꓠ뺤ꓠ趥ꓠ뾤ꓠₕꓠ鞤ꗠ낤ꓠ₹ꓠ낤ꗠꚤꗠ₈ꓠ螥ꓠ뺤떤ꓠ鞤ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ馤ꗠ鞤ꗠ꒤閤ꗠ랤ꗠ꒤ꗠ낤ꓠ뺤궤ꓠ閤ꓠ₾ꓠ꺤ꗠ₀ꓠ꺤ꓠ讥ꓠ肥ꓠ낤ꗠ꺤ꓠ₾ꓠ늤ꗠ늤ꓠ릤‬ꓠ膥ꓠ겤ꚤꓠꢤꗠ₁ꓠ膥ꓠ螥ꓠₛꓠ₰ꓠ늤ꓠ袤꺤ꓠ꾤ꓠ₾ꓠ낤ꓠꚤꓠꢤꗠ₁ꓠ膥ꓠ螥鮤꒥궤ꓠ趥ꓠ螥떤ꓠ뚤ꗠ떤ꓠ뢤ꓠ뺤鮤ꗠ₁ꗠ₤ꓠ꺤ꗠꪤꗠ낤ꗠꎤ꺤ꗠ낤ꓠ₾ꓠ趥ꓠ뺤ꓠ뺤ꚤꓠ趥ꓠ閤뚤ꗠ낤ꗠ꒤ꓠ릤ꓠ膥ꓠ뺤ꓠ₈ꓠ螥ꓠ袥Ꞥꗠ낤ꗠ₈ꓠꢤꗠ꾤ꓠ뺤ꓠ閤ꗠ₋ꓠ뺤ꓠ꺤ꓠ₾ꓠ뾤ꓠ뺤릤ꗠꢤꗠ鮤ꗠ₁ꗠඤഊ ਍
10Interview
ओमप्रकाश भट्टराई, युएई हिँड्नलाई आँट छैन । नहिँडे हलीले लाठीले पिठ्युँमा बर्साउँछ । मुखबाट फिँज छोड्दै मंसिरे बाँझो फुटाल्ने, त्यो बहरको काँधमा घाउ भएको छ । जोत्ने हली उही हो, बराजुको पालादेखि । बराजुले जसरी जोते, अहिले पनि उसले त्यसरी नै जोतिरहेको छ । कहिलेकाहीँ चलाखी पनि गर्छ, बीचबीचमा बाँझो छाडेर धेरै जोतेको देखाउँछ । हली कजाउनेहरु फुरुंग हुन्छन्, मेलो धेरै जोतिएको देखेर ! खेतारीहरु ठ्यासठुस डल्ला हिर्काउन तम्सिन्छन्, डल्लो फुटाउनैपर्ने छ । तर, डल्लो न उप्किन्छ, न त फुट्छ । कोदालोको धारले खन्ने काम मात्रै भएपछि आपसमा खेतारी कानेखुसी गर्न थाल्छन्- मोरो हलीले अल्छी गरे छ, ठगेछ । हामीलाई गाह्रो भो । अनि भन्छन्, ‘यही हो जोतेको ? बाँझो मात्रै छ !’ हली मन्द मुस्कानले खैनी पिच्च पार्दै लौरो घुमाएर गोरुतिर देखाउँछ र भन्छ, ‘आज गोरु धर्म छाडा परे ।’ घर मालिक आएर हेरे । बहर निकै नै बिरामी थियो, उठ्लाजस्तो थिएन । केहीबेरमै बहर मर्छ । उनले सम्झे छोराले भनेको, ‘आधुनिक तरिकाले जोत्ने हातेमेसिन किन्नुपर्छ, छिटो हुन्छ, सस्तो पनि हुन्छ ।’ यो एउटा उदाहरण हो, परम्परागतखेतीको । गाउँ नै गाउँले भरिएको देश नेपाल । गाउँकै जीवन जिउन धेरै मुस्किल थेगेर बाँचिरहेछन्, गाउँका युवा शक्तिहरु ! बाबुआमाको ज्यालादारीले बल्लतल्ल कलेज पढेकाको प्रमाणपत्र ल्यामिनेसन गरेर बाकसमा थन्को लाग्छ । विपन्न वर्गको उत्थानका लागि सरकारले कुनै पहल गर्न सकेको छैन । जताततै सम्पन्नको बोलबाल छ । सम्पन्नहरु या त सरकारकै नातेलहरो हुन्छन् या पैसाको लहर हुन्छ । दुईवटा लहरो समाउनेले देशमा अवसर पाउँछन्, विदेशमा लगानी गर्न सक्छन् । अथवा, केही चामलमा बियाँझैँ खरो दिमाग भएकाले देशमा अवसर पाँउछन् । बाँकी सबै कपाल बोकेर नेपालमै रन्थनिन्छन् । कोही अभागी कर्म बोकेर बर्मा पुग्छन् । उसो त देशभित्र बसेर केही उद्यम गरौँ भने लगानी न पत्याउने ठालुहरुले नै सरकारको राहदानी खरिद गराएर ऋण दिएर अरब पठाउँछन् । अनि, बहर गोरुझैं नेपाली बहर युवा मुटु फुटालेर काठको बाकसभित्र दागबत्ती लिन आउँछन् । तर पनि सरकारले देशभित्रको विकल्प नखोजेर दिनहुँ दुई हजार युवा बेचिरहेको छ । पहाड बाँझिएको छ, देख्दैन सरकार । तराई प्लटिङ भएको छ,देख्दैन सरकार कृषिप्रधान देश भनेर चिनिने नेपालमा सिँचाइको अभावले उर्वर जमिन सिरुले धार उधाएर बसेको छ । धनियाँको गन्धौरो भारतबाट आयात छ भने खुर्सानी उताबाट न आए यता गाँस अडि्कन्छ । आत्मनिर्भरताको नांगो नारा भजेर विदेशी रेमिट्यान्सले भारत बजार चम्काउनु कतिको दूरदर्शी ठहरिन्छ सरकार ? देश कंगाल हुने दिशातर्फ उन्मुख छ, गणतन्त्र नेपालमा यो क्रम जारी छ । देशभित्र सम्भावनाको खोजीमा दूरदर्शी बन्न किन सक्दैन सरकार ? उत्तर एउटै छ, अज्ञानता सरकारमा अज्ञानता हाबी भो भने चोरी बढ्छ, भष्टाचार मौलाउँछ, सुशासन हराउँछ, जनता बहुलाउँछ, देश परनिर्भर हुन्छ, विदेशीले चलखेल गर्छ, संसारकै नमुना गरिब देश बन्छ । नेपालमा पटक-पटकका शासकको अज्ञानताले नै आज यो अवस्थामा नेपाल पुगेको छ । आजको यो समयसम्म शासकले नेपाली युवाको भविष्य बिगारेर आफ्नो भुँडी भर्ने काम मात्रै गरेका छन् । त्यसैले आउनुहोस् युवा साथीहरु नयाँ सोच बनाएर नयाँ जीवनको सुरुवात गरौं । नयाँ सुशासनको संकल्प गरौं । पारदर्शिताको वाचा गरौं । परिवर्तन हाम्रै पालामा हामीले नै अनुभव गर्नुपर्छ । नेपाली माटोमा नेपाली बुद्धि लगाएर संसार चिनाउने अठोट गरौं । यी सबै कुराका लागि इमानदार बनेर आ-आफ्नो ठाउँबाट प्रण गर्यौँ भने, नेपाल साँच्चिकै सुन्दर हुनेछ । जहाँनियाँ राणाशासनपछिका राजनीतिक उतारचढावले गन्तव्य तोकेको छ । अब उप्रान्त उग्र क्रान्ति गरे पनि या बैमानी राजनीति गरे पनि संघीय गणतन्त्र नेपालभन्दा अर्को हुँदै हुँदैन । योभन्दा माथि कुनै नेपाल बन्दै बन्दैन । नेपाल केवल आर्थिक परिवर्तनले मात्रै समुन्नत बन्न सक्छ भने अब दोबाटोमा अवरोध गर्दै मुर्दावाद र जिन्दावाद हैन, आर्थिक नीतिको राजनीति गरौं । नयाँ उमंगका साथ नयाँशक्तिले नयाँ युवालाई यही अपिल गरेको छ । युरोपेली देश दुई प्रतिशतले कृषि कर्म गरेर सिंगो देशलाई खाद्यान्न पुर्याएर बाहिर निकासी गर्छ । हामी कहाँ ६५ प्रतिशतले कृषि कर्म गरेर परनिर्भर बन्नुपरेको मूल जड नै यहाँको शासकको अदूरदर्शिता हो ।
13Opinion
राजविराज –तिहारका लागि घरआँगन लिपपोत गर्न माटो लिन गएकी एक महिलाको ढिस्कोले पुरिएर मृत्यु भएको छ । मृत्यु हुनेमा जिल्लाको बेल्हीचपेना गाउँपालिका–४ बस्ने ४० वर्षीया हेमनीदेवी यादव रहेकी जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ । यादव घर नजिकैको गाउँमा माटो लिन गएको अवस्थामा माटोको ढिस्को खस्दा च्यापिएर मंगलबार साँझ उनको मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ । शव परीक्षणका लागि राजविराजस्थित गजेन्द्रनारायण सिंह सगरमाथा अञ्चल अस्पतालमा राखिएको बताइएको छ ।
15Society
विश्वकपको पूर्वसन्ध्यामा उरूग्वेले शुक्रबार राति उज्वेकिस्तान सहजै हराएको छ। विश्वकप अघिको आफ्नो अन्तिम अभ्यास खेलमा जित निकाल्ने क्रममा उरुग्वेले उज्वेकिस्तानमाथि ३–० को अन्तर निकालेको हो। उरूग्वेलाई जिताउन लुईस स्वारेज, जर्जिएन डी अरास्काएटा र मिनेटमा मारिया गिमिनेजले गोल गरे। उरूग्वेले पहिलो हाफमा एक-शून्यको अग्रता लिएको खेलको दोस्रो हाफमा दुई गोल गर्दै ३-० को जित निकाल्यो। खेलको ३२ औं मिनेटमा जर्जिएन डी अरास्काएटाले गोल गर्दै उरूग्वेलाई सुरुवाति अग्रता दिलाए। पहिलो हाफ १ गोलले पछि रहेको उज्वेकिस्तानले दोस्रो हाफमा थप दुई गोल खायो। ५४ औं मिनेटमा पेनाल्टीबाट लुइस स्वारेजले गोल गर्दै अग्रता दोब्बर पारे। यस्तै ७३ औं मिनेटमा मारिया गिमिनेजले गोल गर्दै उरूग्वेको जित निश्चित गरे। खेलको ७९ औं मिनेटमा कोमिलोभ रातो कार्ड खाएर मैदानबाट बाहिरिएपछि उज्वेकिस्तान १० खेलाडीमा सीमित भएको थियो। समूह ए मा रहेको उरूग्वेले आयोजक रूससहित साउदी अरेबिया र इजिप्टसँग प्रतिश्पर्धा गर्नेछ। प्रकाशित मिति: शनिबार, जेठ २६, २०७५, ०६:५२:०० सिफारिस
16Sports
काठमाडौं । युवाको गायन प्रतिभालाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले बाबुल म्युजिक कम्पनीले जेठबाट देशव्यापी एकल खुल्ला गायन प्रतिस्पर्धा गर्ने भएको छ । कम्पनीले संगीतिक क्षेत्रबाट देशको आर्थिक समृद्धि र विकासका लागि जोड दिन लागेको बताएको हो । राजधानीमा पत्रकार सम्मेलन गरी पिकेएम नेटवर्कको संयोजनमा देशभरबाट एकल खुल्ला प्रतिस्पर्धा गराएर अन्तिम चरणमा ल्याउने आयोजले बाह्रखरीलाई बतायो । गाउन चाहने व्यक्तिहरूलाई लक्षित गरी बृहत रूपमा गायन प्रतिस्पर्धा गर्न लागिएको कार्यक्रम संयोजक रामचन्द्र सुन्दासले बताए । प्रतिस्पर्धाको अडिसन पोखरा, बुटवल, चितवन, बर्दिवास, बिर्तामोड, इटहरी, फिदिम र काठमाडौंमा गरी ८ स्थानमा लिइने छ । कार्यक्रमको निर्णायक गजलकार तथा गायक आनन्द कार्की, संगितकारहरू राम सिटौला, पूर्ण परियार, गायिका रजीना रिमाल तथा गायक अजय अधिकारी रहेका छन् भने विभिन्न चरणहरुमा अन्य अतिथि निर्णायक ल्याइने सुन्दासले बताए । विजेतालाई एक लाख नगद, एउटा ल्यापटप र दुईवटा गीत गाउने अवसर त्यस्तै दोस्रो हुनेलाई नगद पचास हजार र एकवटा गीत गाउने अवसर दिइने छ । तेस्रो हुनेलाई नगद ३० हजार र एकवटा गीत गाउने अवसर तथा सान्तवना पुरस्कार २ जनालाई नगद १५ हजार र एक/एकवटा गीत गाउने अवसर प्रदान गरिने आयोजकको भनाइ छ । साथै छ जनालाई नै १/१ वटा मोबाइल सेटसहित अन्य अवसरहरु प्रदान गरिने सुन्दासले बताए । प्रतियोगिताको अडिसन उपत्यका बाहिर जेठ २१ वाट सुरु गरिने र उपत्यकाभित्र भने असारको ५ गते आयोजना हुनेछ ।
8Entertainment
१३ असार, काठमाडौं । नेपाल सरकार अन्तरगतको नेपाल पारवाहन तथा गोदाम व्यवस्थापन लिमिटेडमा विभिन्न पदमा जागिर खुलेको छ । ५ प्रशासकीय अधिृकत र ४ लेखा अधिकृतसहित ३५ पदमा दरखास्त खुलेको हो । कम्पनीले आज एक विज्ञापन प्रकाशित गर्दै ६/६ जना  प्रशासन तथा लेखा बरिष्ठ सहायकका लागि पनि दरखास्त मागेको छ । यसैगरी २ जना कम्प्युटर अधिकृत र २ जना कम्प्युटर सहायक पनि मागिएको छ । १० वटा प्रशासन सह-सहायक पनि जागिर खुलेको छ । दरखास्त दिने म्याद अबको ३० दिनलाई तोकिएको छ ।  कम्पनीले लोकसेवा आयोगसँग स्वीकृत लिएर विज्ञापन गरेको जनाएको छ । परीक्षाको मिति पनि सूचनामै तोकिएको छ । विज्ञापन हेर्नुस्
7Employment
चितवनको भरतपुर महानगरपालिकाले दोस्रो नगरसभामार्फत ३ अर्ब ३४ करोड ५ लाख ८६ हजार रुपैयाँको बजेट ल्याएको छ । चालूतर्फ १ अर्ब ७० करोड ४९ लाख, पुँजीगततर्फ १ अर्ब ६२ करोड ५६ हजार रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ । आर्थिक विकासतर्फ ४ करोड ५० लाख, पूर्वाधार तथा सहरी विकासमा ५९ करोड, वातावरण तथा विपद् व्यवस्थापन १२ करोड, संस्थागत विकास तथा सेवा प्रवाहमा ३५ करोड ६४ लाख विनियोजन गरिएको छ ।महानगरलाई संघीय सरकारले सशर्त अनुदानका रूपमा ७७ करोड र समानीकरणतर्फ ४६ करोड रुपैयाँ छुट्याइएकोे छ ।
5Economy
‘फ्रि भिसा फ्रि टिकट’ पछि नेपाली कामदारको मागमा कमी आएन सेतोपाटी संवाददाता काठमाडाैं,जेठ २९ सरकारले फ्रि भिसा फ्रि टिकटको व्यवस्था लागू गरेपछि विदेशबाट नेपाली कामदारको मागमा कमी आएको वैदेशिक रोजगार व्यवसायीहरुले बताएपनि सरकारी अध्ययनले मागमा कमी नआएको देखाएको छ। सरकारले २०७२ असारदेखि मलेसिया, कतार, साउदी अरेविया, संयुक्त अरब ईमिरेट्स, कुवेत, बहराईन र ओमान जाने कामदारका लागि भिसा र आतेजाते हवाई टिकट वापत लाग्ने खर्च कामदारले तिर्न नपर्ने नीति ल्याएको थियो। सरकारले उक्त नीति ल्याएपछि विदेशबाट कामदारको मागमा कमी आएको र नेपालको वैदेशिक रोजगारको अवसर खुम्चिने व्यवसायीहरुले बताउँदै आएका छन्। राष्ट्र बैंकको अध्ययनले विदेश काममा जानेहरु घटेपनि कामदारको मागमा यस अवधिमा वृद्धि भएको देखिएको छ। निःशुल्क भिसा र टिकटको व्यवस्था लागूभएको २०७२ जेठ भन्दा दुई वर्ष अघि र दुई वर्ष पछिसम्म वैदेशिक रोजगार विभागबाट कामदारको मागमा प्रदान भएको पूर्व स्वीकृतिको आधारमा माग संख्यामा बृद्धि भएको अध्ययनले देखाएको हो। अध्ययनअनुसार उक्त अवधिमा ४.७ प्रतिशतले बढेको छ। यो बीचमा मलेसिया र साउदी अरेवियाबाट हुने कामदारको माग भने घटेको छ । यस्तो गिरावट नेपालको कारणले भन्दा पनि मलेसियाको श्रम बजार सम्बन्धी नियमको कारणले भएको अध्ययनको निष्कर्ष छ। मेडिकल जाँच सम्बन्धी बाध्यकारी र महङ्गो प्रावधानले गर्दा पनि मलेसिया जाने कामदारको प्रवाहमा कमी आएको तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा आएको गिरावटले साउदी अरेवियाबाट हुने कामदारको मागमा कमी आएको अध्ययनको निष्कर्ष छ। सरकारी नीतिको कारण मागमा कमी आएको व्यवसायीहरुले बताएपनि त्यस्तो नभएको बरु नेपालीहरु नै विदेश का मगर्न जानेको संखया आफै कम भएको राष्ट्र बैंकको भनाइ छ। ‘समग्रमा, माग पक्षमा कमी नआएपनि पछिल्लो समयमा वैदेशिक रोजगारीमा जानेहरुको संख्यामा आएको कमी आपूर्ति पक्षको कारणबाट भएको देखिन्छ ’अध्ययन प्रतिवेदनमा भनिएको छ,‘२०७२ सालको बैशाखमा आएको भूकम्पले पारेको नोक्सानी र पुनर्निर्माणको कार्य शुरु भएकोले नेपाल भित्रै श्रमको उच्च माग रहेको अवस्था छ । श्रमको मागसँगै ज्यालादर पनि बढेकाले वैदेशिक रोजगारीमा जानेको संख्यामा कमी आएको अनुमान गर्न सकिन्छ।’ नेपालबाट अधिकांश कामदारहरु निःशुल्क भिसा र टिकटको प्रावधानको व्यवस्था गरिएका सात देशहरुमा रोजगारीका लागि जाने गरेका छन् । आर्थिक वर्ष २०५०÷५१ मा श्रम स्वीकृति लिई विदेश गएका ३६०५ कामदारमध्ये ९१.८ प्रतिशत (३३०८ जना) उक्त व्यवस्था लागू भएका देश गएका थिए । त्यसैगरी, आर्थिक वर्ष २०६०÷६१ मा कामका लागि विदेश गएका १ लाख ६ हजारमध्ये ९७.२ प्रतिशत (१ लाख ३ हजार) र आर्थिक वर्ष २०७४ मा ३ लाख ९८ हजारमध्ये करिब ९५ प्रतिशत (३ लाख ७९ हजार) निःशुल्क भिसा तथा टिकटको प्रावधान लागूभएका देश गएका थिए । पछिल्ला वर्षहरुमा वैदेशिक रोजगारीमा जाने कामदारहरुको संख्या घट्दै गएको छ । कामको लागि विदेश जाने स्वीकृति लिने कामदारको संख्या उच्च रहेपनि आर्थिक वर्ष २०७१÷७२ पछि घट्दै गएकोदेखिन्छ । आर्थिक वर्ष २०७१÷७२ मा २.८ प्रतिशतले घटेको यस्तो संख्या आर्थिक वर्ष २०७२÷७३ र २०७४ मा क्रमशः १८.४ प्रतिशत र ४.७ प्रतिशतले घटेको देखिन्छ । जसमध्ये निःशुल्क भिसा र टिकटको प्रावधान लागू भएका देशमा जानेको संख्या आर्थिक वर्ष २०७१÷७२ मा ३.२ प्रतिशतले घटेकोमा आर्थिक वर्ष २०७२÷७३ मा १९.७ प्रतिशत र आर्थिक वर्ष २०७४ मा ४.८ प्रतिशतले घटेको छ। यो औसत भन्दा बढी नभएकोले सरकारी नीतिकै कारण घटेको भन्न नमिल्ने अध्ययनको निष्कर्ष रहेको छ। सरकारी नीतिले कामदारको विदेश जाने लागतमा कम गरेको भएपनि म्यानपवर कम्पनीले बढी असुल गर्ने गरेको पाइएको छ। सरकारले तोकेको भन्दा विभिन्न बहना बनाएर लिने गरेपनि सरकारी अनुगमन फितलो रहेको अध्ययनको निष्कर्ष रहेको छ। प्रकाशित मिति: मंगलबार, जेठ २९, २०७५, ०८:०९:००
7Employment
अबुधावी/अर्जेन्टिनी लिजेन्डर डिएगो म्याराडोना कहिले फोटोग्राफरको क्यामरा फुटाएर चर्चामा आउँछन् त कहिले आफ्नै खेलाडीलाई मैदानमा गाली–गलौज गरी आलोचित बन्छन् । पछिल्ला केही समय म्याराडोना नकारात्मक क्रियाकलापका कारण अन्तर्राष्ट्रिय मिडियामा छाएका छन् । यसपटक उनलाई एक व्यवसायीका रूपमा चर्चा गरिएको छ । ५६औँ जन्मोत्सवको अवसरमा म्याराडोनाले अबुधावीस्थित वेस्ट कार्निचमा ‘क्याफे डिएगो’ रेस्टुरेन्ट सञ्चालन गरेका छन् । ...
16Sports
मधेसमा झन्डै चार महिनादेखि आन्दोलन छ । संविधानसभाद्वारा निर्मित संविधानले मधेसको चित्त बुझाउन सकेन । के विषयले चित्त बुझाउन सकेन भन्ने कुरोको छिनोफानो अझै लाग्न सकेन । पटक–पटक वार्ता, बैठक आन्दोलनकारी र सरकारका माझमा कहिले आन्दोलनकारी र विभिन्न दलका माझमा हुँदै आउँदा पनि सिंगो नेपालले मधेसका आन्दोलनकारीको माग के हो भन्ने बुझ्न सकेन । राज्य व्यवस्थामा समावेशी सहभागिताको खोजीलाई अनुचित मान्न सकिँदैन । त्यसैगरी समानुपातिक रूपमा जनसंख्याका आधारमा प्रतिनिधित्व निर्धारण गर्ने विषय पनि जायज होइन भन्न सकिँदैन । तर, यी दुई विषयलाई सम्बोधन गर्ने गरी संविधान संशोधनको अहिले गरिएको प्रस्तावले अधिकांश मधेसबाट प्रतिनिधित्व गर्ने सांसदहरू जो आन्दोलनमा छैनन् र पनि विभिन्न पार्टीसँग सम्बद्ध छन्, उनीहरूको मागलाई भने पूरा गरेको छ । आन्दोलनकारीको माग यसभन्दा पृथक् हेर्ने हो भने सीमांकनको सुनिश्चितता त्यो पनि उनीहरूले चाहेजस्तो नभएसम्म आन्दोलन रोकिँदैन । आन्दोलनको असर मधेस, राजधानी र नेपालका पहाडी भूखण्ड सर्वत्र देख्न सकिन्छ । अत्यावश्यक वस्तुको आपूर्ति असहज छ । नेपालले कहिल्यै नभोगेको चरम कालोबजारीको यातनाबाट समाज आक्रान्त छ, अस्पतालहरू औषधिविहीन भएका छन्, ६० प्रतिशत भारतीय बजारमा आश्रित नेपालको औषधि आपूर्ति नाकाबन्दीका कारण धेरै हदसम्म रोकिएको छ । इन्धनको अभावको कुरा गर्नैपरेन । सिंगो मुलुकका उद्योगधन्दा ठप्प छन् । निर्माण सामग्रीको आपूर्ति भएको छैन । कृषि क्षेत्रले मागेअनुसारको बिउ–बिजनको शुलभता छैन । मुलुकको समग्र अर्थतन्त्र ऋणात्मक दिशामा उन्मुख छ । सरकार रमितेको भूमिकामा बसेको या यही स्थितिलाई लम्ब्याउन उद्यत रहेको देखिन्छ । यस्तो अस्तव्यस्तता नेपालको इतिहासमा सायद यसअघि कहिल्यै देखिएको थिएन । बातैपिच्छे भारतीय नाकाबन्दीको प्रसंग उठाउँदै यो सम्पूर्ण अस्तव्यस्तताका लागि नाकाबन्दी नै दोषी हो भनेर सधैँ एउटै रटान लगाएर खोक्रो राष्ट्रवादको प्रचारात्मक भाषणले राज्य व्यवस्थालाई सधैँ कुनै कारणको बन्दी बनाएर राख्नुलाई नै आफ्नो सफलता ठान्ने सरकारले सोच्नुपर्ने हुन्छ– उसका शासनका दिन अब उल्टोतिरबाट गन्न सुरु भइसकेको छ । नाकाबन्दी होस् या आन्दोलन यसको तार्किक र यथोचित सम्बोधन गर्न नसक्ने सरकारले आफू शासनमा बसिरहने औचित्य स्वभावत: हराउँदै जान्छ । विदेशीका कारणले पो त हामी यो अवस्थामा पुगेका हौँ भनेर जनता सधैँ शान्त भएर बस्न सक्दैन । उसको रोजिरोटी, दैनिकी स्वाभाविक रूपमा सञ्चालन हुनका लागि यदि सरकार सक्षम छैन भने सरकारले आत्मसमर्पण गरोस् आफ्नो असफलता देखाउँदै र अर्को विकल्पमा जान सहज होस् भनेर कसैले सोच्छ भने त्यो अति हो भन्नु हुँदैन । सरकारले भने अफ्नो आयु लम्ब्याउन मन्त्रीमण्डलमा मन्त्रीहरूको संख्या थप्नेबाहेक अरू केही गरेको देखिँदैन । भारतीय पक्षसमेत जानेर–नजानेर केही दिन मधेस आन्दोलनको हिमायतीका रूपमा प्रस्तुत भए पनि त्यो लामो चल्न सक्ने कुरो थिएन र कुनै सम्प्रदाय विशेषले उठाएको आन्दोलनको समर्थकका रूपमा उभिएर दुई देशबीचको सम्बन्धलाई नै चकनाचुर हुने गरेर कुनै त्यस्तो अडानमा बसिरहन सक्ने स्थिति पनि थिएन । बिस्तारै उसलाई यसको यथार्थबोध भएको पनि हुनुपर्छ । उसले परोक्ष रूपमा आन्दोलनसित आफ्नो संलग्नताबाट आफूलाई मुक्त गर्न खोजेको स्पष्ट देख्न सकिन्छ । उता मधेस आन्दोलन भनिएको आन्दोलन कति सिंगो मधेसको हो, कति मुख्य चार दलका नेताहरूको हो छुट्याउनुपर्ने अवस्था छ । कहिले अन्तरिम संविधान र त्यसअघिका मधेस आन्दोलन र सरकारबीचको सम्झौता कार्यान्वयन गर भन्ने माग उठाइन्छ भने कहिले ११ बुँदा अगाडि तेस्र्याउँदै आफ्नो मागको बटमलाइन सीमांकनसहितको संघीयतामा मुलुकलाई संविधानले सम्बोधन गरोस् भन्ने देखिन्छ । आन्दोलनको सुरुवात थारूबहुल कैलालीमा प्रहरी र नाबालकको हत्याबाट सुरु भएको देखिन्छ । यस घटनालाई हेर्दा आन्दोलनलाई सुरुदेखि नै साम्प्रदायिक रंग दिँदै हिंसात्मक रूपमा अगाडि बढाउने आन्दोलनकारीको दुष्प्रयास ठाउँको गलत चयनका कारण सफल हुन सक्दैन । पहिले होस या अहिले, आन्दोलन मूलत: मध्यतराईको भूखण्ड र त्यहीँ आफ्नो अस्तित्व देख्ने केही मधेसकेन्द्रित दलको स्वार्थसित मात्र गाँसिएको छ भन्ने कुरो स्पष्ट भएपछि पूर्वी तराई र पश्चिमी तराई दुवैले आफूलाई आन्दोलनबाट बिस्तारै अलग गर्दै लगे । मध्यतराईका विभिन्न जिल्लामा पुलिस र सरकारी कार्यालयमाथि पेट्रोल बम, ढुंगामुढा राजमार्गमा गुडेका सवारी साधनमाथि आक्रमण, सवारी साधन जलाउनु र तस्करका नाममा निर्दोष जनतामाथि हातहतियार चलाउनेजस्ता कर्मले आन्दोलन कुन प्रकृतिको हो भन्नसमेत गाह्रो छ । जब–जब जुलुसहरू शिथिल हुन्छन्, सरकारी कार्यालयमा तोडफोड र आगजनीका घटना हुन्छन् । सुरक्षा निकायले बल प्रयोग गर्छ र त्यसैको प्रतिकारस्वरूप एक–दुई दिन अशान्त हुन्छ । जब जीवन सामान्यीकरणतिर फर्कन खोज्छ फेरि यस्तै उग्र र हिंस्रक घटना घटाइन्छन् । फेरि दोहोरो भिडन्तको अवस्था आउँछ, यसैलाई आन्दोलनको संज्ञा दिइएको छ । आन्दोलनकारीका नेता भनिनेहरू यो आन्दोलन सिंगो मधेसको हो भन्छन्, जसभित्र उनीहरूले जाने बुझेका सबै जातजाति, धर्म–सम्प्रदायको संलग्नताको दाबी गर्छन् । यथार्थ भने त्यस्तो होइन । थारूमा संविधानलाई लिएर केही हदसम्म असन्तुष्टि छ । मुसलमानमा त्यत्रो ठूलो असन्तुष्टि भएजस्तो देखिँदैन । मधेसका दलित र आदिवासी जनजातिमा पनि ठूलो असन्तुष्टि देखिएको छैन । यति हँदाहुँदै पनि सिंगो मधेस आन्दोलनमा छ भन्नु एउटा झुटलाई ढाकछोप गर्ने प्रयत्नबाहके केही होइन । जे होस् आन्दोलन भएकै हो र त्यसलाई सम्बोधन गर्ने प्रयत्न पनि यसअघिकै सरकारको पालामा संविधान संशोधनको प्रस्तावलाई अगाडि लगेर सुरु गरिएको पनि हो । अझ त्यसभन्दा पनि अगाडि बढेर अहिले नेपालका राजनीतिक दल अझ बढी लचिलो हुँदै आन्दोलनलाई सम्बोधन गर्ने तत्परता देखाइरहेकै छन् । यो अर्कै कुरा हो, सरकार भने यस दिशामा उदासीन नै देखिन्छ । मधेसकेन्द्रित दलहरूको संसद्मा संख्या कम भए पनि आन्दोलनको बलमा उनीहरूले पाएको शक्तिभन्दा बढी राजनीतिक मान्यता पाएको अहिलेको अवस्था हो । अहिले पनि वार्ताबाट समाधान खोजी गर्न नसक्नुले यसै पनि पहिलेको मधेस आन्दोलनभन्दा खुम्चिएको उनीहरूको जनाधार आगामी दिनमा झनै खुम्चिन्छ भन्ने हेक्का राख्न सक्नुपर्छ । देशप्रतिको जिम्मेवारी कुनै जात या सम्प्रदायविशेषले लिनुपर्छ भन्ने होइन । नेपाली हुँ भन्ने जोकोहीले आफ्नो देशप्रतिको जिम्मेवारी सम्झनुपर्छ । त्यो मधेसको होस्, पहाडको या हिमालको यसै पनि यो एउटा यथार्थ हो, नेपाल ‘होमोजिनस’ समाज होइन र पनि एक–अर्काको सांस्कृतिक अस्तित्वलाई स्वीकार गर्दै बसेको समाज हो । यहाँ न कुनै विदेशीले कुनै संस्कृति या सम्प्रदायविशेषलाई आफूनजिकको र अरूलाई टाढाको ठानेर सिंगो नेपालसित व्यवहार गर्न सक्छ, न त देशभित्रकै कुनै समूहले अरूभन्दा आफू बढी अधिकारसम्पन्न हुँ भनेर माग गर्न नै सक्छ । अब आन्दोलनले गर्नसक्ने र दिनसक्नेको दबाब दिई नै सक्यो । माग्न मिल्नेसम्मका माग अगाडि राखि नै सक्यो । अब वार्ताभन्दा पर केही छैन, मधेसलाई जति दिए पनि हुन्छ । त्यो हदसम्म, जुन हदसम्म मधेसबाहेकका जनताको हकहित खोसिँदैन । तर, आन्दोलनका अगुवा हुँ भन्ने नेताहरूको मधेसलाई दुई प्रदेशमा विभाजन गर्ने माग भने सीधै बाँकी नेपालीको हितप्रतिकूल हुन्छ भन्ने नेपालीहरू सोच्छन् । आन्दोलनकारीसित त्यो संवेदनशीलता हुन सक्नुपर्छ । कोसीदेखि नारायणीबीचका केही जिल्लामा आन्दोलनका नाममा भएका हिंसात्मक र सरकारविरोधी तोडफोडका घटना नै झापादेखि कञ्चनपुरसम्मको सिंगो मधेसलाई प्रतिनिधित्व गर्ने न त घटना न त आन्दोलन नै हुन् । आन्दोलनकारीले आफ्नो सीमालाई बुझ्न सक्नुपर्छ । केही दिन आन्दोलनको रापमा न्यानो मान्दै सिंगो मधेसका हामी प्रतिनिधि हौँ भन्ने दम्भ नत्याग्ने हो भने आन्दोलनकारीलाई जनताले भोलिका दिनमा कसरी लिन्छन् भन्ने हेक्का आजै राख्न सक्नुपर्छ । आन्दोलन ०६२/६३ मा पनि भएकै हो र त्यसको शान्तिपूर्ण अवतरण र लगत्तै भएको निर्वाचनको परिणामले पनि उक्त आन्दोलनलाई स्वीकृति दिएकै हो । तर, दोस्रो निर्वाचनसम्मका तिनै आन्दोलनका अगुवाको व्यवहारका कारण कुन हदसम्मको पराजयको पीडा भोग्नुपर्‍यो, त्यसमा उनीहरू नै बढी जानकार छन् । पराजयजनित कुण्ठालाई अभिव्यक्ति दिन उठाइएको कुनै पनि आन्दोलनले दिगो स्वरूप लिन सक्दैन । तर, एउटा विद्वत् भनिने वर्ग जनादेश र मतादेशका कुरा गरेर लोकतन्त्रको मूलभूत मानदण्डलाई नै नकार्ने प्रयत्न पनि गर्दै छ । आन्दोलनको उन्मादमा मतादेशभन्दा जनादेशले ठूलो महत्त्व पनि राख्न सक्छ । तर, अन्तत: एउटा लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा त्यो जनादेश पनि विधिवत् रूपमा मतादेशमै परिणत हुन बाध्य छ । यति हेक्का नराख्ने हो भने आन्दोलनको सहज अवतरण सम्भव छैन । कुनै पनि क्रान्तिले असीमित आकांक्षा त जन्माउन सक्छ । तर, त्यसलाई सम्बोधन गर्न भने त्यसै क्रान्तिका अगुवा पनि असफल भएका विश्व इतिहासमा धेरै दृष्टान्त छन् । मधेस आन्दोलन कतै त्यसै दिशातिर उन्मुख हुन खोजेको त होइन भन्ने प्रश्न अहिले आन्दोलनका अगुवा पात्रको अभिव्यक्तिबाट पनि पुष्टि हुन खोज्छ । अहिलेको समय राज्यपक्षले पनि आन्दोलनलाई मान्यता दिनुपर्ने र आन्दोलनरत पक्षले पनि आफ्नो सीमालाई बुझ्नुपर्ने स्थिति हो । संसद्मा दर्ता भएको संविधान संशोधन विधेकमा केही भाषिक संशोधनको खाँचो छ भने त्यसलाई मिलाउँदै प्रदेश सीमांकनलाई एउटा वैज्ञानिकताको आधार दिँदै स्रोतसाधन सम्पन्न राज्यको निर्माण गर्ने हो भने पहाड मधेसको भेद बिर्सेर पहाडसमेत समाविष्ट हुने किसिमको प्रदेश निर्माण सिंगो मुलुकको हितमा हुन्छ भन्ने कहीँबाट लुकेको छैन । आमनेपालीको माझमा गएर यो प्रश्न गर्ने हो भने पनि मधेस होस् या पहाड दुवैतिरका नेपालीले यसलाई सहज रूपले स्विकार्ने स्थिति छ । होइन, पडाड नछोईकनै मधेस मात्रै छुट्याओस् भन्ने मधेसी नेताहरूको अग्रह हो भने त्यो दुई निर्वाचनसम्म पनि टिक्न नसक्ने सोच प्रमाणित हुनेछ । अब समाधानको खोजीमा विलम्ब गर्नु आन्दोलनको हितमा कदापि हुँदैन ।भट्टराई कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य तथा सांसद हुन्
13Opinion
मंगलबार हामी धुर्मुस् सुन्तली फाउन्डेसन पुगेका थियौँ । चर्चित हाँस्य कलाकार कुञ्जना घिमिरे सिन्धुपाल्चोकको गिरान्चौर एकीकृत बस्ती निर्माणको धपेडीमा थिइन् । आर्थिक भौतिक सामग्री आफैँ जुटाउनु पर्दा आइपरेका समस्या उनको अनुहारमा छर्लङ्गै देखिन्थ्यो । तथापि उनी निकै खुसी थिइन् । देश विदेशका शुभचिन्तकहरूको प्रशंसाले उनी पुलकित देखिन्थिन् । केही बेरपछि मानव बेचबिखन विरुद्धकी अभियन्ता ईन्दिरा सापकोटा आइन् । “यहाँहरूले निकै राम्रो काम गरिरहनु भएको छ । हामी धेरै खुसी छौँ । यो हाम्रो छोराको जन्म दिनको अवसरमा हामीले प्रदान गरेको सानो सहयोग है ।” उनले १२ हजार एक सय १० रुपैयाँ थमाइदिइन् र उनीहरूको कामको एकछिन् प्रशंसा गरिन् । अहिले उनीहरू आफैँ ढुंगा माटो बोकेर बस्ती बनाउन कस्सिएका छन् । उनी अभिनित टेली शृङ्खला ‘मेरी बास्सै’ प्रशारण भइरहेको छ । त्यसका अलावा चेतनामूलक लघु चलचित्र पनि निर्माण भइरहेका छन् । समाजसेवासँगै उनीहरूको कलायात्रा पनि उत्तिकै रफ्तारमा अघि बढिरहेको छ । घिमिरेसँग हामीले केही बेर कुराकानी गर्यौँ । कलाकारितादेखि समाजसेवासम्मको यात्रा उनले यसरी खोलिन् : ० ० ० ललितपुरको दक्षिणी भेग अर्थात चापागाउँमा भएको हो उनको जन्म । तीक्ष्ण बुद्धि, चञ्चले स्वभाव र नृत्यमा विशेष रुची उनको बाल्यावस्थाको विशेषता नै थियो भन्दा फरक पर्दैन । विद्यालयको अभिभावक दिवस होस् या अन्य कुनै कार्यक्रममा कम्मर मर्काइ हाल्ने स्वभावका कारण स्कूलमा छाप परिसकेको थियो–कुञ्जना राम्रो त पढ्छिन् नै त्यो भन्दा राम्रो नाच्छिन् र पछि गएर नृत्यङ्गना बन्छिन् । तर, उनको अर्को स्वभाव थियो । बच्चैदेखि कलाकार बन्ने रहरले औधि गाँजेको थियो उनलाई । बज्रबाराही मन्दिर घर नजिकै भएकाले चलचित्र छायाङ्कन भइरहन्थ्यो । चलचित्र छायाङ्कन भएको सुईंको पाउने बित्तिकै कुञ्जना कुद्दै पुग्थिन र अगाडि टुसुक्क बस्थिन् । कारण थियो– सबैभन्दा अगाडि बसे क्यामेराले खिच्छ र चलचित्रमा आफूलाई पनि देखाउँछ । त्यसो त उनलाई आफू अगाडि बस्दा लाग्थ्यो – मलाई पनि क्यामेरामा बोल्न दिए हुन्थ्यो नि । म पनि त्यस्तै अभिनय गर्न सक्थेँ । छायाङकनका क्रममा हुने हल्लाखल्लाले उनको मन उद्धेलित हुन्थ्यो । भीडले घेरिएका कलाकार देख्दा आफू पनि यस्तै कलाकार बन्न पाए हुन्थ्यो लागिरहन्थ्यो । र त, आज चलचित्र छायाङ्कन हुँदैछ भन्ने हल्ला सुन्ने बित्तिकै कत्तिखेर स्कूल छुट्टि हुन्छ र सुटिङ हेर्न जाउँला भन्ने ध्याउन्नमा हुन्थिन् उनी । चलचित्रमा ज्यादा लगाव बढ्न थालेपछि उनको पढाइ खस्कन थाल्यो । त्यो भन्दा अघि कक्षामा द्वितीय तृतीय भइरहन्थिन्, बिस्तारै ‘पोजिसन’ घट्न थाल्यो । छोरीको पढाइ खस्कन थालेको देखेर अभिभावक चिन्तित थिए । तथापि राम्रो नाच्छे, कतै कलाकार बनि पो हाल्छे की भन्ने आशा उनीहरूलाई थियो । त्यसो त छोरीलाई ठूलो कलाकार बनाउने इच्छा घरपरिवारमा नभएको होइन । त्यसैले होला उनलाई नाच्नका लागि घरपरिवारले नै हौसला जगाउँथ्यो । नयाँ चलचित्र प्रदर्शन हुने बित्तिकै हेर्न कुदिहाल्थिन् । बिदाको समयमा डीभी प्लेयरमा चलचित्रका भीसीडीहरू हालेर हेर्ने र ती चलचित्रका नायिकाहरूले गर्ने अभिनय दुरुस्त ऐनामा उतार्ने कोशिस गर्थिन् । उनमा हिरोइन बन्ने एक किसिमको ‘प्यासन’ थियो । चलचित्र ‘सक्कली नक्कली’को सुटिङ भइरहेको थियो । चलचित्रमा शम्भु प्रधान, उनकी श्रीमती नुतन प्रधान, छाेरी ईश्वरी प्रधान र छोराले समेत अभिनय गरेका थिए । उनले सोचिन्–चलचित्रमा अभिनय गर्न त आफ्नै परिवार पो चाहिने रहेछ त ! मेरो परिवारको कसैले फिल्म खेलेको थियो भने मैले पनि मौका पाउँथे कि ! चलचित्र, रेडियो, टेलिभिजनमा अभिनय गर्ने र बोल्ने उनको उत्कट चाहनालाई विद्यालयका शिक्षकले पनि बुझेका थिए । त्यसो हुँदा कक्षा सात मै पढ्दा रेडियोमा बोल्ने मौका पाइन् । नेपाल टेलिभिजनको कार्यक्रममा नृत्य कला प्रस्तुत गर्ने अवसर पनि मिल्यो । कक्षा नौमा अध्ययन गर्दै थिइन्, कलाकारिता गर्ने रहर रोक्नै नसक्ने गरि अघि बढिरहेको थियो । उनी चलचित्रमा अडिसन दिन पुगिन् । प्रवेशिका परीक्षा दिएर उज्जवल शैक्षिक बाटो कोर्नु पर्ने छोरी सानै उमेरमा चलचित्रमा हाम फाल्न लाग्दा बाआमाले रोक्नु स्वभाविकै थियो । त्यस्तै कक्षामा बारम्बार अनुपस्थित भइरहने, एसएलसी पनि नजिकिइसकेकाले शिक्षकहरू पनि चलचित्रमा अडिसन दिन पठाउँदैनथे । आमाबाबु तथा शिक्षकको आँखा छलेर उनी अडिसन दिन जान्थिन् । के के पाण्डेको ‘चित्कार’ थियो त्यो चलचित्र । अडिसन पास भएर छायाङ्कन सुरु हुने बेलामा प्रवेशिका परीक्षा आइदियो । उनले त्यो चलचित्रमा अभिनय गर्न पाइनन् । एसएलली प्रथम श्रेणीमा उत्तीर्ण गरिन् । अन्नततः आइपुगिन् कलाकारितामा नै भुपेन्द्र पराजुली रेडियो नेपालमा काम गर्थे । संयोगले पराजुलीसँग उनकी सानीआमाको भेट भएछ । सानीआमा कोटेश्वरमा बस्थिन् । सानीआमाले पराजुलीलाई भनिछिन्– मेरी छोरी पनि तपाइँजस्तै रेडियोमा बोल्ने चाहना गर्छिन् । उनलाई अवसर दिनुहोस् न । उनले रेडियो नेपालमा रेडियो नाटकहरू निर्देशन गर्ने मदनदास श्रेष्ठसँग भेट गराइदिएछन् । त्यो विसं. २०६० सालतिरको कुरा हो । बोल्ड र मीठासपूर्ण आवाज । फूर्तिली युवती । स्पष्ट वाक्शैली । उनी छनोट नहुने कुरै थिएन । श्रेष्ठले भ्वाइस टेष्ट लिए । उनी उत्तीर्ण भइन् र रेडियो नाटकहरूमा आवाज दिन थालिन् । नृत्यमा पारङ्गत भएकाले विभिन्न स्टेज कार्यक्रम, लघु चलचित्र आदिमा अभिनयको अवसर पाउन थालिन् । इच्छाको साधना नै हो सफलता, उनको कलाकारिताको डोरेटो निर्माण हुन थाल्यो । प्रहरीको ‘समर्पण राष्ट्रको लागि’, नेपाली सेनाको ‘माटोले माग्दैन आफैँले दिनुपर्छ’ लगायत थुप्रै टेलिचलचित्रमा उनले अभिनय गर्ने मौका पाइन् । उनको अभिनय कौशल तिखारिँदै थियो ।   र, भेटिए सीताराम रेडियो नाटकमा आवाज दिने शिलशिलामा दमन रुपाखेतीसँग कुञ्जनाको बारम्बार भेटभइरहन्थ्यो । रेडियो नेपालबाट प्रशारण हुने रेडियो नाटक ‘दिन प्रतिदिन’ त्यतिबेलाको लोकप्रिय रेडियो कार्यक्रम थियो । त्यसमा कुञ्जनाले पनि आवाज दिन्थिन् । त्यस्तै क्रममा ‘लौन सतायो’ भन्ने ‘डमी’ टेलिसिरियल निर्माणको कुरा उठ्यो । कुञ्जना त्यसमा अभिनय गर्थिन् भने सीताराम कट्टेल (धुर्मुस्) र केदार घिमिरे (माग्नेबूढा) निर्माण नियन्त्रकको रूपमा थिए । सीतारामसँगको उनको पहिलो भेट त्यहीँ भएको हो । पछि त्यो टेली चलचित्र पास भएन र प्रशारण पनि भएन । लगत्तै उनीहरूले पुनः अर्को हाँस्य टेलिचलचित्र ‘मेरी बास्सै’ निर्माण सुरु गरे । सीतारामसँगको सहकार्य नियमित रूपमा अघि बढ्यो । यसरी कसियो लगन गाँठो जीवन नसोचेकै परिघटनाको संगालो हो । त्यस्तै भयो कुञ्जना घिमिरेको जीवनयात्रा पनि । कलाकार बन्छु भन्ने त सानैदेखि थियो तर उनलाई डोर्याउने कोही भएन । उनका आफन्त नाता गोताका मानिसहरू चलचित्रमा उद्योगमा थिएनन् । कलाकार बन्ने तीव्र चाहनाका कारण विभिन्न ठाउँमा पुगिन् । अभिनय गरिन् । आवाज दिइन् । त्यस्तैमा भेट भएको थियो सीताराम र केदारसँग । संघर्षको हद पार गरेका आएका सीताराम र केदार कामप्रति अत्यन्त लगाव राख्थे । त्यसबाट अत्यन्त प्रभावित थिइन् कुञ्जना । मेरी बास्सैमा धुर्मुस्–सुन्तलीको जोडी जम्दै थियो । आम दर्शकले सीताराम र कुञ्जनालाई धुर्मस् र सुन्तलीको रूपमा चिन्न थालिसकेका थिए । अभिनय यात्राकै दौरानमा मेरी बास्सैको टीमले घुमाउरो पाराले या कतिपय अवस्थामा सिधै जिस्क्याउन थालिसकेको थियो–कुञ्जना, सीताराम पनि संघर्ष गरेरै आएका हुन् । कामप्रति इमान्दार छन् । तिमीहरू बिहे गरेर सँगै यात्रा अघि बढाए हुन्छ । तर, भर्खर कलाकारिता यात्रा प्रारम्भ भएकाले उनले त्यतातर्फ ध्यानै दिइनन् । उनीहरूको कुराकानीलाई केवल ‘ठट्टा’को रूपमा बुझिन् । त्यसो त सीतारामले पनि विभिन्न वहानामा प्रेम प्रकट गरिरहेकै हुन्थे । कहिले काँही कुञ्जनाले आफ्नो कुरा नसुन्दा भावनात्मक हिसावले आकर्षित गर्न खोज्थे । संघर्षका हिस्सा थिए सीताराम । त्यसैले उनले आफ्ना दुःखको किस्साहरू सुनाउँथे तर कुञ्जना ठीक उल्टो थिइन् । उनी भन्थिन्–जीवन संघर्षकै आयाम हो । त्यसभन्दा पर रहेर सुखको परिकल्पना गर्नै सकिन्न । फेरि विगत सम्झेर दुःखी र निराश बनिरहने हो भने सुखद् भविष्यको कल्पना कसरी गर्न सकिन्छ ? भावनात्मक हिसावले अत्यन्त नजिक थिए उनीहरू । दुवै तर्फको परिवारमा आउजाउ पनि हुन्थ्यो । मेरी बास्सै छायाङ्कनकै क्रममा धेरैपटक सीताराम कुञ्जनाको घरमा पुगेका थिए । आमाबाबुसँग कुरा पनि गर्थे । दुवैले एकअर्कालाई निकै सघाउँथे पनि । सीतारामको मनमा मायाको अङ्कुरण झांगिइसकेको थियो । तर, कुञ्जनाको ध्यान अभिनयमा ज्यादा भएकाले प्रेम या विवाहपट्टि ध्यानै थिएन । त्यसैले उनी सीतारामलाई सम्झाउँथिन्– हामी सँगै छौँ । भावना आदान–प्रदान भइनै रहेको छ । काम गर्दै जाने क्रममा एक अर्काको मन मिल्यो भने विवाह गर्नु कुनै ठूलो कुरा पनि होइन । यसबारे अहिले नै निर्णय नलिइ हालौँ । सीताराम त्यसमा राजी भएका थिए । कक्षा आठमै पढ्दा दिदीको विवाह भइसकेको थियो । उनले परिवारको जिम्मेवारी आफ्नो काँधमा आएको महसुस गरेकी थिइन् । त्यसकारण पनि विवाह गरिहाल्ने मनस्थिति बनाएकी थिइनन् । हुर्किएकी छोरी चेली प्रति अभिभावकको चिन्ता प्रकट हुनु स्वभाविकै थियो, एक दिन बाबुले भने–छोरी अब तिम्रो विवाह गर्नु पर्छ । तिमी तयार छैनौँ भने म घरको तला थप्छु । कलाकारिता यात्राले बिस्तारै उचाइ लिइरहेकाले उनको विवाह गर्ने सोच थिएन । उनले बाबुलाई घरको तला नै थप्न भनिन् । विसं.२०६५ को दसैंमा सीताराम घर गएका थिए । त्यहाँ उनले ज्योतिषसँग विवाहबारे सल्लाह मागेछन् । ज्योतिषिले भनेछन्–यो सालको मंसिर १४ गते तिम्रो विवाहका लागि उपयुक्त लगन हो । तिमीले मन पराएको केटीको लग्न र तिम्रो लग्नको राम्रो योग मिलेको छ । यो लगन गुमाउँनु हुँदैन । त्यसपछि सीतारामले तत्काल कुञ्जनालाई फोन गरेछन् र बेलीविस्तार लगाएछन् । कुञ्जना छाँगाबाट खसेजस्तो भइन् । उनले विवाहबारे केही सोचेकै थिइनन् । घर परिवारलाई पनि बिहे नगर्ने भनेर घरको तल्ला थप्न लगाइसकेकी थिइन् । सीतारामले फोन गर्दा आमा नजिकै थिइन्, उनले आमालाई सबै कुरा भनिन् । केही बेर आमाबाबुले सल्लाह गरे । भर्खर कलाकारितामा अघि बढ्दै गरेकी छोरीको विवाह गर्दा भोलि उसलाई समस्या पर्ला कि आमाबाबुको चिन्ता देखियो । आमाबाबुले उनलाई केही भनेन्, आमाबाबुको मन न हो, उनीहरूको अनुहारमा देखिएको त्यो भाव उनले सजिलै बुझिन् । सीतारामको घर परिवारको बारेमा उनका बाबाआमा जानकार नै थिए । परिवार ठूलो थियो । पाँच जना छोराछोरी, बाआमा र हजुरआमा समेत गरी आठ जनाको परिवार थियो । जेठी बुहारी बनेर जाँदै थिइन् कुञ्जना । स्वभाविक हिसाबले घर परिवारप्रति जेठो बुहारीको दायित्व बढी हुन्छ । त्यसमै चिन्तित थिए कुञ्जनाको आमाबाबु । कुञ्जना र सीताराम दुवैजना मिलेर ‘कन्भिन्स’ गरे । कुञ्जनाले भनिन्–केटा मैले रोजेँ, विवाह यहाँहरूले रोज्नुहोस् । आमाबाबुले आँगन पोलेरै विवाह गर्ने इच्छा देखाए । त्यही सालको मंसिर १४ गते नै सीतारामसँग उनको लगनगाँठो कसियो । ० ० ० ‘मेरी बास्सै’मा दुवै जनाको अभिनय जम्न थाले पछि थुप्रैले अड्कल काटे– सीताराम र कुञ्जना दम्पती नै हुन् । त्यस्तै केहीले भन्थे–यिनीहरूको विवाह गरिदिए नि हुन्थ्यो । कतारको कार्यक्रममा जाँदा रमाइलो घटना घट्यो । त्यहाँको कार्यक्रम आयोजकले अरु कलाकारका लागि छुट्टाछुट्टै कोठाको प्रवन्ध गरिदिएका रहेछन् तर सीताराम र कुञ्जना विवाहित नै हुन् भनेर एउटै कोठामा सुत्ने व्यवस्था मिलाइ दिएछन् । त्यसो त दर्शकले पनि भन्थे–तपाईँहरू सँगै भएको हेर्न चाहन्छौं । त्यसैले उनी भन्छिन्–अहिले हामी कलायात्रामा मात्रै नभएर जीवनमै जोडिनुको पछाडी तिनै दर्शकको माया र आशीर्वाद हो । केदार घिमिरेसँगको सम्बन्ध सीतारामजी र केदारजी दुवै संर्घषका उपमा हुन् । कामभन्दा दोश्रो उनीहरूको स्वार्थ छैन । पछिल्लो समय ‘मिडिया हब’को कारण हामी ‘मेरी बास्सै’मा सँगै नदेखिएका हौं भन्छिन् कुञ्जना । त्यसो त मिडिया हब घाटामा गएपछि केदार घिमिरे आफैंले ‘मेरी बास्सै’ अगाडि नबढाऔं भनेका थिए रे । तर, दर्शकसँगको नाता टुटाउन नचाहेकाले सुख दुःख जे गरेर भए पनि ‘मेरी बास्सै’ अगाडि बढाएको कुञ्जनाको तर्क छ । उनी भन्छिन्–काम गर्ने शिलशिलामा मन मुटाव नहुने होइन, उमेर जोश र कतिपय अल्पज्ञानले तिक्तता उत्पन्न पनि हुन सक्छ । तथापी हामीबीच त्यस्तो कुनै कुरा छैन जसले दूरी पैदा गरोस् र भावनात्मक सम्बन्धमा आघात पुर्याओस् ।   आइपुग्यौं समाजसेवामा नेपालमा उत्तरी गोरखाको बारपाक केन्द्रविन्दु गरी ७.८ रेक्टर स्केलको भूकम्प जाँदा सीताराम र कुञ्जना अमेरिकामा थिए । सरसफाइ दूत समेत भएकाले उनीहरू राजमार्ग सफा राख्न ‘राजमार्ग शौचालय’को एजेन्डा बोकेर अमेरिकामा प्रस्तुति देखाउन पुगेका थिए । उनीहरूलाई सघाएका थिए, नेपा&#23
8Entertainment
चिनी उद्योगीप्रति सरकार लचिलो उखु किसानलाई भुक्तानी गर्न ढिलाइ गर्दै आएका चिनी उद्योगीप्रति सरकार लचिलो भएको छ । भुक्तानी नदिने उद्योगीलाई प्रक्राउ गरी कानुनी प्रक्रिया अघि बढाउन प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूलाई दिएको निर्देशन सच्च्याउँदै सरकारले लचकता देखाएको हो । साताअघि उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री मातृका यादव र गृहमन्त्री रामबहादुर थापाबीच भएको छलफलमा भुक्तानी नगर्नेलाई गिरफ्तार गरी कानुनी कारबाही गर्ने सहमति भएको थियो । स्रोतका अनुसार आपूर्तिले गृहलाई ‘उखु किसानको रकम भुक्तानी नगरी ठगी गर्ने उखु उद्योगीलाई गिराफ्तार गरी कानुनबमोजिम कारबाही गर्न अनुरोध छ,’ भन्ने व्यहोराको पत्र पठाइएको थियो । आपूर्तिको पत्रअनुसार गृहले सम्बन्धित जिल्ला कार्यालयमा पठाए पनि गृहले तत्काल अर्को पत्र पठाएको हो । ‘आपूर्ति र गृहबीच छलफलका क्रममा आएको चिठी झुक्केर गयो,’ गृह सचिव प्रेमकुमार राईले भने, ‘त्यसलाई कार्यान्वयन नगर्नु भनेर पुन: अर्को चिठी पठाएका छांै ।’
4Business
 जिपछिरिङ लामापूर्वअध्यक्ष, नेपाल निर्माण व्यवसायी महासंघ जिपछिरिङ लामा निर्माण व्यवसायसँगै समकालीन राजनीतिमा पनि स्थापित छन् । नेपाली कांग्रेसका पूर्व केन्द्रीय सदस्य तथा पहिलो संविधानसभाका सदस्य लामा नेपाल निर्माण व्यवसायी महासंघका पूर्वअध्यक्ष पनि हुन् । दोलखाको श्यामा गाविसको निम्नवर्गीय शेर्पा परिवारमा जन्मेका उनी आफ्नै पौरखले ‘क’ वर्गको निर्माण व्यवसायी बनेका हुन् । राजनीति र व्यवसायलाई सँगै अघि बढाइरहेका लामा भूकम्प र नाकाबन्दीका कारण मुलुक सय वर्ष पछाडि धकेलिएको बताउँछन् । समाजसेवा र राजनीतिमा पनि उत्तिकै सक्रिय लामा कांग्रेसको १३औं महाधिवेशन नजिकिँदै जाँदा त्यसको तयारीमा व्यस्त छन् । नाकाबन्दीका कारण निर्माण क्षेत्र र मुलुकको अर्थतन्त्रमा परेको असर, आसन्न कांग्रेस महाधिवेशनलगायतका विषयमा केन्द्रित रहेर लामासँग कारोबारकर्मी जगन्नाथ दुलालले गरेको कुराकानी ? मधेस आन्दोलन र नाकाबन्दीले नेपालको अर्थतन्त्रमा कस्तो प्रभाव परेको छ ? भूकम्पले नै मुलुक तहसनहस बनाएको थियो । आन्दोलन र नाकाबन्दीले त मुलुकको अर्थतन्त्र नै डामाडोल भयो । सरकार र पार्टीका ठूला नेताहरूले के सोच्नुभएको छ थाहा छैन तर हामी विकास र आर्थिक दृष्टिले सय वर्ष पछाडि धकेलियौं । भूकम्प र नाकाबन्दीले निर्माण व्यवसाय क्षेत्रमा कस्तो असर गरेको छ ? धेरै असर परेको छ । भूकम्पपछि विकास निर्माणका धेरै काम रोकिएका छन् । भूकम्पले थला पारेको नेपालको अर्र्थतन्त्र नाकाबन्दीपछि थप समस्यामा परेको छ । इन्धन अभाव छ । निर्माणका लागि आवश्यक सामग्री सहज ढंगले आउन सकेका छैनन् । सहजै सामान पाउन गाह्रो छ । पाइहाले पनि महँगो मूल्य तिर्नुपर्ने अवस्था छ । यसले अरू क्षेत्रजस्तै निर्माण व्यवसाय क्षेत्र पनि प्रभावित भएको छ । जतिसक्दो छिटो अवस्था सहज बनाउनुपर्छ । कूटनीतिक रूपमा समस्याको निकास खोजेर देशलार्ई पुरानै अवस्थामा फर्काउन आवश्यक छ । निर्माण व्यवसायीका हिसाबले पनि जलविद्युत् निर्माणका लागि लाग्ने समयबारे तपाईं जानकार हुनुहुन्छ । प्रधानमन्त्रीको प्रतिबद्धताअनुसार १ वर्षमा लोडसेडिङ अन्त्य होला ? ‘१ वर्षमा लोडसेडिङ हटाउँछु’ भन्नु गफमात्र हो । नदीको पानी ल्याउन पनि समय लाग्छ । खोलाको पानी गाग्रीमा हालेर बत्ती बल्छ ? सुनकोसी, त्रिशूली, कालिगण्डकीको पानी गाग्रोमा हाल्दैमा बिजुली बल्छ र ? एकदम छिटो काम भयो भने सय मेगावाट बिजुली उत्पादन गर्न ३ वर्ष लाग्छ । नहुने कुरा गर्नु हुँदैन, हुने कुरा गर्नुपर्छ । ५ वर्षमा लोडसेडिङ कम गर्छु भन्यो भने त्यो सम्भव हुन सक्छ । जब हाइड्रो बनाउन खोज्यो वनले स्वीकृति दिँदैन, स्थानीयले सहयोग गर्दैनन्, ती सबै मिलाउन १ वर्ष लाग्छ । समयमा पीपीए हुँदैन । सबै काम एकद्वार प्रणालीमा गएर एउटै टेबलबाट फटाफट हुने र सरकारले निरन्तर अनुगमन गरेर काम गर्ने हो भने ५ वर्षमा लोडसेडिङ कम हुन सक्छ । निजी कम्पनीले गरेको हाइड्रोपावर, जसले सय मेगावाट आउन सक्थ्यो । अपर तामाकोसी आउन सक्थ्यो, त्यो पनि भूकम्प र नाकाबन्दीले पछाडि धकेलेको छ । त्यसकारण, १ वर्षमै लोडसडिङ अन्त्य गर्छु भन्ने कुरामा तर्क छैन । तपाईं आफैं पनि भूकम्पप्रभावित क्षेत्रको बासिन्दा हुनुहुन्छ । पुनर्निर्माणमा भइरहेको ढिलाइलाई कसरी लिनुभएको छ ? कांग्रेसले अध्यादेशबाट पुनर्निर्माण प्राधिकरण ल्यायो । ६० दिनभित्र पास गर्नुपर्ने, एमाले र एमाओवादीले पारित गर्न नै दिएनन् । बल्ल अहिले सीईओ नियुक्ति गरेको छ । उनको पनि खासै पफर्मेन्स देखिएको छैन । विदेशीले पैसा दिने प्रतिबद्धता गरेका छन्, त्यो लिन सकिएको छैन । गाउँमा १० हजार अहिलेसम्म कतिले पाएकै छैनन् । मुख्य कुरा त यहाँ सिस्टम नै बनेन । पीडित नभएका मान्छेले राहत पाएका छन्, पीडितले पाएका छैनन् । सरकारको संरचना छ, राजनीतिक दलको संरचना छ, त्यसलाई परिचालन गर्नुप¥यो । त्यसलाई परिचालन गरेर राहत दिनुप¥यो । नत्र, यसरी कहिले न्याय पाउँछन् भूकम्पपीडितले ? कहिले पुरानै अवस्थामा पुग्छन् ? अहिलेकै गतिमा अघि बढेर पुनर्निर्माण छिट्टै हुने र पीडितले घर पाउने कुरा धेरै टाढा देखिन्छ । छाती ठूलो गरेर काम ग¥यो भने धेरै समय नै लाग्दैन । चिसोले पीडितहरू कक्रिएर मरिरहेका छन् । बालबच्चा, बूढापाका समस्यामा छन् । केन्द्रले अनुगमन गर्ने र एउटा नीति पास गरेर जिम्मेवारी दिनुप¥यो । केन्द्रमा अधिकार राखेर होइन, गाउँमा दिनुप¥यो । सबै कुरामा भागबण्डा र आफ्नो स्वार्थ हेरेर कसरी पुनर्निर्माण हुन सक्छ ? यसमा गम्भीर हुनुपर्छ । पुनर्निर्माणमा तपाईंजस्ता निर्माण व्यवसायीको भूमिकाचाहिँ के हुनसक्छ ? निर्माण व्यवासयीको भूमिका के हुने त्यो सरकारको नीतिमा भर पर्छ । सरकारले ‘यति घर बनाइदेऊ’ भनेर जिम्मा दियो भने गर्ने निर्माण व्यवसायीले नै हो । सरकारले यो जिल्ला, यो गाउँमा यति घर बनाइदेऊ भन्यो भने नसक्ने होइन, सकिन्छ । तर, अहिलेसम्म त कुनै तयारी नै देखिएको छैन । विभिन्न क्षेत्रबाट सहयोग गर्ने भनिएको छ । एनजीओहरूले घर बनाइदिन्छु भनेका छन् । तर, सरकार स्वीकृति नै दिँदैन । तातोपानी सबैभन्दा नजिकको नाका अहिलेसम्म खुल्न सकेको छैन । त्यो अहिलेम्म बन्न सकेको छैन । बजेट छुट्याइएको छ । स्याफ्रुबेँसी ४ लेनको बनाएको भए समस्या हुने थिएन । भारत र चीनसम्म सीमा जोडिएका ठाउँसम्म बाटो पु¥याउनुपर्छ । सरकारले ४–५ वटा कन्ट्र्याक्टरलाई राखेर यसरी काम गर भनेर जिम्मेवारी दिए हुन्छ । देशमा यत्रो विपत् छ । अस्तव्यस्तता छ । सरकार निर्णय गर्न पनि सक्दैन । प्रक्रिया छोट्याउन पनि सक्दैन । सबै राजनीतिक दललाई सहमतिमा लिएर काम अघि बढाउनुपर्छ । मलेसियाको प्रधानमन्त्रीको वर्षमा ४–५ वटा प्रोजेक्ट हुन्छ । जहाँ उनको प्रत्यक्ष निर्देशन हुन्छ । यहाँ पनि प्रधानमन्त्रीको आफ्नो प्रोजेक्ट हुनुप¥यो । मधेस आन्दोलन सुरु भएको ४ महिना बितिसक्दा पनि निकास निस्कने संकेत छैन । समाधान कति टाढा देख्नुहुन्छ ? देश र जनतालाई सर्वोपरि राखेर सोच्ने हो भने यो ठूलो समस्या होइन । छिटै हल हुन सक्छ । हाम्रो देश २ वटा ठूला देशको बीचमा छ । कूटनीतिक हिसाबले संयमतासाथ आफ्ना समस्या राखेर भारत र चीन दुवैलाई मिलाएर अघि बढ्नुपर्छ । भारत र चीनलाई सन्तुलनमा राखेर विश्वासमा लिएर अघि बढ्नुपर्छ । अलिकति विश्वासको संकट देखिएको छ । मधेसी दलहरू जो आन्दोलनमा छन् उनीहरूले सरकारलाई विश्वास गरेका छैनन् । सरकारले पनि उनीहरूलार्ई विश्वास गरेको देखिँदैन । समावेशी समानुपातिक पहिला नै हटाउनुु हुँदैनथ्यो । अहिले संशोधन हालिएको छ । मधेसकेन्द्रित दलहरूले उठाएको सीमांकन विषयमा पनि राजनीतिक सहमति जुटाउनुपर्छ । अल्पमत, बहुमतको कुरा गरेर समस्या समाधान हुँदैन । समस्या समाधान गर्न लागेन भने समाधान निस्किँदैन । सबैले समाधानका लागि लचकता अपनाउनुपर्छ । मधेस आन्दोलनसँगै देशमा अभाव देखिएको छ । समस्या समाधानमा सरकार कत्ति गम्भीर देख्नुहुन्छ ? केपी ओलीजीको नेतृत्वमा सरकार बनेको यति धेरै समय भइसक्यो । तर, अहिलेसम्म समस्या समाधानका लागि गम्भीर देखिएको छैन । उहाँहरू प्नि छिट्टै समस्या समाधान गरिहालौं भन्नेमा हुनुहुन्न । कांग्रेसले त समस्या समाधानका लागि प्रयास गरिरहेको नै छ । २ बुँदे संशोधन प्रस्ताव पनि मधेसले उठाएका कुरा सम्बोधन गर्नका लागि नै ल्याइएको हो । ग्यास पाइँदैन, डिजेल पाइँदैन । पाए पनि ब्ल्याकमा पाइन्छ । महँगो पैसामा इन्धन किनेर कति दिन धान्ने ? १५–१६ घण्टा लोडसेडिङ छ । भइरहेको विकास निर्माणका कामहरू अवरुद्ध छन् । निर्माण व्यवसायीहरूले ठूलो मार बेहोरिरहेका छन् । उद्योगधन्दा, कलकारखाना चल्न सकेका छैनन् । आज केपी ओलीजीको सरकार छ । भोलि अर्को सरकार आउला । चीनसँग जोडिएका नाकालाई पनि व्यवस्थित गर्नुप¥यो । भारतसँग पनि व्यवस्थित गर्नुप¥यो । बंगलादेश पनि नजिकै पर्छ, त्यहाँ पनि सम्बन्ध राम्रो बनाउनुप¥यो । यी सबै देशसँग कूटनीतिक रूपमा छलफल गरेर निकास खोज्नुपर्छ । नत्र, यो सरकारमात्र होइा भोलि जुन सरकार बने पनि जनताले दुःख नै पाउनेछन् । मेरो गोरुको बाह्रै टक्का, कसैसँग झुक्दिन भनेर बस्यो भने समस्या समाधान हुँदैन । सरकार टिकाउन ६ वटा उपप्रधानमन्त्री बनाइएको छ । काम केही नगर्ने । सरकार ढल्ला भन्ने चिन्ताले त्यसलाई जोगाउनेमा मात्र लागेर निकास निस्कँदैन । कांग्रेस १३औं महाधिवेशनको तयारीमा रहँदा तपाईंको व्यक्तिगत तयारी कस्तो छ ? अझैसम्म क्रियाशील सदस्यको टुंगो लागेको छैन । केही जिल्लामा भएका विवाद टुंग्याएर क्रियाशील सदस्यको अन्तिम लिस्ट तयार गरेर जिल्ला पठाएपछि माहोल सुरु हुने हो । नेतृत्वका लागि पार्टीमा इमानदार र क्रियाशीललाई हेरिने हो । म निरन्तर इमानदारीपूर्वक पार्टीमा क्रियाशील छु । पार्टीलाई अफ्ठ्यारो पर्दा सहयोग पनि गरेको छु । त्यसकारण, धेरै साथीहरूले उठ्नुपर्छ भनेर भनिरहनुभएको छ । लोकतन्त्रमा पार्टी राजनीति छोड्नु हुँदैन । कहिले सफल भइन्छ, कहिले असफल भइन्छ । मुख्य कुरा निरन्तरताको पनि हो । म निरन्तर लागिरहेको छु । तर, हाम्रो पार्टीमा धेरै पदहरू छैनन् । पदााधिकारीमा उपसभापति र एकजना महामन्त्री मनोनित गरिने व्यवस्था छ । त्यसकारण विधान संशोधन भएर धेरै पदाधिकारी थप्ने कुरा भयो भने त्यतिबेला विचार गर्नुपर्ने हुन्छ । तर, अहिलेकै विधानअनुसार महाधिवेशन हुने हो भने मैले लड्ने भनेको केन्द्रीय सदस्य नै हो । पदाधिकारी थप्ने विषयमा पार्टीभित्रै पनि दुईखाले मतहरू छन् । तपाईंको धारणा के छ ? कांग्रेस पुरानै ढर्रामा बस्नु हुँदैन । देशमा नयाँ संविधान बन्यो । संविधानले ७ प्रदेश कायम गरेको छ । कांग्रेसको १३औं महाधिवेशनको नीति तथा कार्यक्रम ७ प्रदेशलाई हेरेर बनाइनुपर्छ । त्यही अनुसार विधान संशोधन गरिनुपर्छ । प्रत्येक प्रदेशलाई छुट्टै केन्द्रीय सदस्य पनि व्यवस्था गर्नुपर्छ । त्यसो भयो भने आ–आफ्नो क्षेत्र ती केन्द्रीय सदस्यले भविष्यमा हुने प्रदेश र स्थानीय चुनावमा पार्टीलाई जिताउनका लागि संगठन बलियो बनाउन सक्छन् । १२औं महाधिवेशनमा १४ अञ्चलले मत हालेर पनि केन्द्रीय सदस्य हुने चलन थियो । तर, अब संघीयतामा गइसकेपछि अञ्चल होइन प्रदेशअनुसारको केन्द्रीय सदस्यको व्यवस्था गर्दा राम्रो हुन्छ । जसले ती प्रदेशमा संगठन सुदृढीकरणमा मद्दत पु¥याउँछ । त्यस्तै जनसंख्याको आधारमा पनि कोटा छुट्याउनुपर्छ । ३७ प्रतिशत जनजाति छन्, १२ प्रतिशत दलित छन्, त्यस्तै महिला, मुस्लिमलगायतका लागि कोटा व्यवस्था ग¥यो भने पार्टीका लागि फाइदा हुन्छ । कांग्रेस नेतृत्वकै सरकारले जारी गरेको संविधानमा असन्तुष्टि जनाउँदै सुरु भएको मधेस आन्दोलनलाई कसरी हेर्नुभएको छ ? सम्झौता, सहमति गर्ने र त्यसलाई तोड्ने गरेकाले अहिले समस्या आएको हो । पार्टीका नेताहरू एउटा सहमति गर्नुहुन्छ र आफैं बिगार्नुहुन्छ । समस्या त्यहीँबाट आएको हो । १६ बुँदे सहमति हुँदा ८ प्रदेश, केपी ओली प्रधानमन्त्री, सुशील कोइराला राष्ट्रपति, एमाओवादीलाई सभामुख भनेर सहमतिको कुरा बाहिर आयो नि ! उहाँहरूबीच लिखित सहमति भयो, भएन त्यो भन्न चाहन्न । त्यसले एउटा ट्र्याकमा राजनीति आयो । मधेसी दलका केही कुराहरू होलान् । अन्तरिम संविधानले दिएको समावेशी, समानुपातिक प्रतिनिधित्व, जनसंख्याको आधारमा निर्वाचन क्षेत्र यो कुरा अन्तरिम संविधानमा आएर कार्यान्वयन पनि भयो । २–२ पटक त्यही आधारमा चुनाव भइसक्यो । अहिले आएर ती कुरा हटाइयो । एउटा समस्या यहाँ आएर उत्पादन भयो । अर्को समस्या कहाँ उत्पन्न भयो भने ८ प्रदेशबाट ६ मा पु¥याइयो । बागलुङ, रुकुम टुक्र्याइयो । उनीहरूले आन्दोलन गर्दा सम्बोधन गरियो । यसले मधेसमा के प¥यो भने हामीलाई विभेद गरियो, हाम्रो कुरा सुनिएन भन्ने प¥यो । ८ प्रदेश कायम गरेर चित्त नबुझेका ठाउँमा उप–स्वायत्त प्रदेश दिएको भए समस्या आउने थिएन ।
10Interview
राजविराज, ७ जेठ । जिल्ला प्रशासन कार्यालयको नेतृत्वमा संयुक्त बजार अनुगमन टोलीले आइतवार औषधी पसलहरुको अनुगमन गरेको छ । जिल्ला प्रशासन कार्यालय शाखा अधिकृत रोहित भट्टराई नेतृत्वको टोलीले अस्पताल परिसर तथा आसपासका औषधी पसलहरुमा अनुगमन गरिएको हो । औषधी पसलहरुमा अनुगमन गर्दा गजेन्द्रनारायण सिंह सगरमाथा अञ्चल अस्पताल परिसरका अधिकांश औषधी पसलहरु बन्द रहेको पाएको छ । अनुगमन टोली आएको खबर पाउनसाथ औषधी व्यवसायीहरु पसलको सटर झारेर भागेको जनाईएको छ । अस्पताल परिसरमा रहेको जनआशिर्वाद फार्मेसी, विवेकानन्द मेडिकल, अभिषेक फार्मेसी, गंगा लिला मेडिकल, शिवनन्द मेडिकल, पशुपति मेडिकल, निरंकारी अप्टीकल हाउस एण्ड आई केयर, कबीर मेडिकल लगायत करिब एक दर्जनभन्दा बढी औषधी पसलहरु बन्द रहेको थियो । अनुगमनका क्रममा नित्या माझी मेडिकलमा डा. अख्तरको क्लिनिक दर्ता नभएको म्याद गुज्रेको औषधी फेला परेकोले तालाबन्दी गरिएको, सप्तरी डिजिटल क्लिनिकमा बिल माग्दा बिल नदिएको, न्यू चन्द्रा फार्मेसीमा स्टाप नर्स सुनिता यादवलाई जिल्ला प्रहरीमा बोलाएको अनुगमन टोलीले जनाएको छ । अनुगमन टोलीमा उपभोक्ता मञ्चका राजकुमार गुप्ता, जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालयका रामनारायण देव, खाद्य निरीक्षकका सुरेश सिंह, उद्योग वाणिज्य संघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष शंकर दास, प्रेस स्वतन्त्रता सेनानी वैद्यनाथ झालगायतको सहभागिता रहेको थियो ।
14Politics
साझा प्रकाशनले दुई वटा पुस्तक एकैसाथ प्रकाशित गरेको छ। बुधबार एक कार्यक्रम गरी पूर्ववाद र सईदेली विचार तथा मार्क्सवाद, सांस्कृतिक अध्ययन र साहित्यको समाज शाष्त्र नामक दुई कृतिको संयुक्त रुपमा लोकार्पण गरिएको हो। पूर्ववाद र सईदेली विचार नामक कृति नेपाली साहित्यका शिखर व्यक्तित्वहरु माधव प्रसाद घिमिरे, सत्यमोहन जोशी र मदनमणि दीक्षितद्वारा लेखिएको हो भने साहित्यकार निनु चापागाँईले मार्क्सवाद, सांस्कृतिक अध्ययन र साहित्यको समाजशास्त्र नामक पुस्तक लेखेकी हुन्। दुवै कृतिको विमोचन गर्दै प्रधानमन्त...
16Sports
 नविन अर्याल २६ चैत, काठमाडौं । निजी वायुसेवा कम्पनी हिमालय एयरलाइन्सले चार्टर्ड फ्लाइटमार्फत व्यावसायिक उडान सुरु गर्ने भएको छ । हिमालयले यही ३० गते श्रीलंकाको कोलम्बोमा प्रमोशन चार्टर्ड फ्लाइट गर्न लागेको हो । हिमालयको एयरबस ३२०-२१४ विमान विहान ८ बजे काठमाडौंबाट कोलम्बो उड्नेछ । नयाँ वर्षको विदा मनाउने नेपाली यात्रुहरु बोकेर कोलम्बो जान लागेको कम्पनीले जनाएको छ । काठमाडौंबाट कोलम्बो पुग्न करिव तीन घण्टा लाग्ने बताइन्छ । नियमित उडानका लागि आवश्यक तयारी पुरा नभइसकेको हुँदा चार्टर्ड फ्लाइट गर्न लागेको कम्पनीको भनाई छ । ‘चार्टर्ड फ्लाइटलाई कुनै तयारी गर्नु परेन्, श्रीलंकाका लागि उडान प्रमिट छ, त्यहि भएर चार्टर्ड फ्लाइट गर्न लागेका हौं’ कम्पनीका एक कर्मचारीले बताए । कोलम्बोका लागि दुईतर्फी टिकटको प्रतिव्यक्ति ३५ हजार रुपैयाँ लिएको कम्पनीले बतायो । चैत ३० गते कोलम्बो गएको एयरबस वैशाख ४ गते नेपाली यात्रु नै बोकेर काठमाडौं आउने छ । नियमित व्यावसायिक उडानका लागि प्रकृया पुरा गर्न अझै केही दिन लाग्ने कम्पनीले बताएको छ । कम्पनीका अनुसार वैशाख महिनाभित्र नियमित उडान गर्नेगरी काम अगाडि बढिरहेको छ । हिमालयको पहिलो स्याडुल फ्लाइट कतारको दोहामा हुने सम्भवना रहेको बतायो । यसअघि कम्पनीले भारतको दिल्लीमा पहिलो उडान गरी सोही दिन दोहामा दोस्रो उडान गर्ने तालिका सार्वजनिक गरेको थियो । हिमालयले अहिले श्रीलंकका लागि नियमित उडान भर्ने योजना बनाइसकेको छैन् । भोलीका दिनमा श्रीलंकमा व्यावसायिक सम्भवना भएमा नियमित उडान गर्ने कम्पनीको योजना छ । धार्मीक तथा सांस्कृतिक कनेक्टिभिटी रहेको श्रीलंकाबाट नेपालमा वौद्धिष्ट पर्यटकहरु आउने गर्छन् । तिब्बत एयरलाइन्ससँग सहकार्य गरेर हिमालय एयरलाइन्सले नेपालबाट अन्तराष्ट्रिय उडान गर्न लागेको हो । हिमालय एयरलाइन्समा नेपालीको ५१ प्रतिशत र तिब्बत एयरलाइन्सको ४९ प्रतिशत शेयर हिस्सा रहेको छ । हिमालयले फागुन २६ गते पहिलो एयरबस ल्याएको हो । ९एन-एलएम रजिष्ट्रेसन नम्बर रहेको विमान चीनको चेन्दूबाट काठमाडौं ल्याइएको हो । कम्पनीले चीनको लिजिङ कम्पनीसँग १२ वर्षका लागि एयरबस भाडामा लिएको हो । विमानमा १५८ सिट क्षमता रहेका छन् । जसमध्ये ८ वटा विजनेस क्लास र बाँकी १५० वटा इकेानोमी क्लासका सिट रहेका छन् । दोस्रो विमानबाट चीन उडान हिमालयले पहिलो उडान सुरु गरेको केही महिनापछि अर्को एयरबस ल्याएर सेवा विस्तार गर्ने योजना बनाएको छ । अर्को चरणमा १२८ सिट क्षमताको ए३१९ विमान ल्याएर चीनको चेङ्दू, ल्हासा र बेइजिङ उडान भर्ने कम्पनीले बतायो । कम्पनीले सन् २०१६ मा दुई जहाजबाट छिमेकी मुलुक चीन र भारतका पाँच गन्तव्यमा उडान भर्ने कार्ययोजना बनाएको छ । सन् २०१७ मा थप दुई एयरबस जहाज भित्र्याएर उडान विस्तार गर्ने योजना कम्पनीको छ । दुइवटा एयरबस थपेपछि कम्पनीले हङकङ, बैंकक, कोलम्बो, अहमदाबाद, मलेसीया, सिंगापुर लगायतका सम्भावित गन्तव्यहरुमा उडान गर्ने योजना छ । तिब्बत एयरलाइन्सको सहकार्य रहेको हुँदा हिमालयले काठमाडौं-ल्हासा उडानलाई नै प्राथमिकतामा राखेको छ । यती एयरलाइन्सले यसअघि सञ्चालनको तयारी गरिरहेको ‘फ्लाई यती’ को नाम परिवर्तन गरेर हिमालय एयरलाइन्स बनाएर साढे दुई अर्ब रुपैयाँ लगानीमा अन्तराष्ट्रिय उडान भर्ने तयारी गरिएको हो ।
18Tourism
छविलाल बगाले लमजुङ । पसगाउँ–६की राहेल गुरुङ अल्लोको कपडा बुन्नमा व्यस्त छिन् । उनलाई जसरी पनि तान लगाउन र अल्लोको कपडा बुनेर घरमा देखाउनु छ । त्यसैले उनी अहिले जिल्ला घरेलु कार्यालयले आयोजना गरेको तीन महिने अल्लोको कपडा बुन्ने तालिममा तल्लिन छिन् । “ग्रामीण भेगका महिलाहरुले जागिर खाएका हुँदैनन् । जागिर नभएपछि दिनभर जंगलमा घाँस काट्ने र दाउरा टिप्नेबाहेक अन्य काम हुँदैन,” राहेलले भनिन् । अर्काको कमाइमा बाँच्नुपर्दा निकै गाह्रो भएको महसुुस हुने गरेको पसगाउँ–५ की अर्की प्रशिक्षार्थी मीनदेवी गुरुङले गुनासो गरिन् । श्रीमान्को कमाइमा मात्र भर पर्दा व्यवहार चलाउन समस्या परेकोले सीप सिकेको उनले बताइन् । “आफ्नो हातमा सीप भएन भने सबैले हेप्दा रहेछन् । अर्काको कमाइमा बाँच्नुपर्दो रहेछ,” मीनदेवी भन्छिन्, “पहिले ख्याल राखिएन । घरमा दिनभर हात खाली नै बसिन्छ । यसो केही गरौं भने पनि हातमा सीप थिएन । ३ महिने अल्लो कपडा बुन्ने तालिम लिएको छु । अब आफैं कमाउँछु ।” ग्रामीण भेगका महिलाहरूको आयआर्जनका निम्ति कार्यालयले दुर्गममा भए पनि तालिम आयोजना गरेको घरेलु तथा साना उद्योग विकास समिति लमजुङका प्रमुख नारायणप्रसाद गौतमले बताए । उनका अनुसार तीन महिनाको अवधिमा सहभागी महिलाहरुलाई जंगलमा पाइने अल्लो कसरी काट्ने, बोक्रा कसरी निकाल्ने, कसरी पकाउने, धागो निकाल्ने तरिका र कपडा बुन्नेसम्मका तरिका सिकाइएको छ । “हाम्रो काम भनेको ग्रामीण भेगका महिलाको जीवनस्तर उकास्न तालिम दिने र अनुदानमा तान उपलब्ध गराउने हो,” प्रमुख गौतमले भने, “तालिमपछि सिकेका कुरालाई व्यवहारमा उतार्ने काम महिलाहरूको हो ।” पसगाउँका दीपु र पञ्चकुमारी गुरुङलगायत अन्य ११ जना महिला तीन महिने अल्लोको कपडा बुन्ने तालिममा सहभागी भएका छन् । उनीहरूले बिहान ७ बजेदेखि बेलुकी ५ बजेसम्म अल्लोबाट कपडा बुन्ने, धागो कात्नेलगायत काम गर्दै आएका छन् । “आम्दानीको बाटो केही पनि भएन । आफूलाई चाहिने सामान खरिद गर्न र माइत जानको लागि पनि श्रीमान्कै भर पर्नुपर्छ,” प्रशिक्षार्थी दीपुले भनिन्, “अब मैले पनि सीप सिकेको छु । घरमै बसी–बसी महनिाको ५/१० हजार त सजिलै कमाउन सक्छु ।” घरेलुले महिलाहरुलाई अनुदानमा तानसमेत दिएको छ । अल्लोको लोकप्रियता लमजुङमा बढ्दै गएको छ । परम्परागत रूपमा जनजातिले भाङ्ग्रा, नाम्ला, थैला आदि बनाउनमात्र प्रयोग हुने गरेको अल्लो अहिले आधुनिक प्रयोगमा आउने धागोका साथै त्यसबाट विभिन्न किसिमका कपडा उत्पादन हुन थालेपछि यसको लोकप्रियता बढेको हो । १५ सयदेखि ३ हजार मिटरसम्मको उचाइका जंगलमा पाइने अल्लोको प्रयोग हिजोआज नेपालका कार्पेट उद्योगहरूले पनि गर्न थालेका छन् । अल्लोका कपडा जापान, बेल्जियम, चीनलगायत देशमा निर्यातसमेत हुने गरेको छ । लमजुङमा प्रशस्त मात्रामा अल्लो पाइने भए पनि यसले व्यावसायिकता भने पाउन सकेको छैन । “जंगलमा पाइने अल्लो स्थानीयको आयआर्जनको भरपर्दो स्रोत बन्न सक्छ । तर, यसका लागि पहल कतैबाट भएको छैन,” लमजुङ उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष रामकुमार श्रेष्ठ भन्छन्, “अल्लोको उत्पादनलाई व्यावसायिक बनाउन सके लमजुङको मौलिक उत्पादनको रूपमा विश्वभर पठाउन सकिन्छ ।” अहिले अल्लोको कपडाको बजार मूल्य प्रतिमिटर ८ सयदेखि १२ सय रुपैयाँसम्म छ । अल्लोका कपडा स्वास्थ्यका लागि पनि फाइदाजनक हुने भएकाले यसको माग बढ्दो छ । जिल्लाका पर्यटकीय गाउँहरू पसगाउँ, सिउरुङ, घलेगाउँ, भुजुङ, गौंडा, घेर्मुलगायत क्षेत्रका स्थानीयले अल्लोका कपडा उत्पादन गर्ने गरेका छन् । गाउँमा घुम्न जाने पर्यटकलाई गाउँको चिनोका रूपमा अल्लोबाट उत्पादित सामान बिक्री गर्ने गरिएको पसगाउँकी उर्मिला गुरुङले बताइन् । आयआर्जनका लागि सीप सिक्दै महिला, अल्लोमा आकर्षित
7Employment
राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक र युनाइटेड इन्स्योरेन्स बीच सम्झौता, बैंकका ग्राहकलाई युनाईटेड इन्स्योरेन्स सेवा काठमाडौं । राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक र युनाइटेड इन्स्योरेन्स कन्पनी (नेपाल) बीच आइतबार बैंकान्स्योरेन्स सम्झौता भएको छ । सम्झौतापत्रमा बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत किरणकुमार श्रेष्ठ र इन्स्योरेन्सका का.मु. प्रमुख कार्यकारी अधिकृत रमेश कुमार भट्टराईले हस्ताक्षर गरेका छन । सम्झौता अनुसार बैंकका ग्राहकले युनाइटेड इन्स्योरेन्स मार्फत आफ्नो धितो तथा अन्य सम्पत्तिहरुको बीमा गर्न पाउने भएका छन । बैंकले २ सय ४ शाखा, १ सय ३५ एटिएम र ९३ वटा शाखा रहित बैंकिङ मार्फत सेवा प्रदान गर्दै आईरहेको छ । बैंकको गत आ.व.को आषाढ समान्त सम्ममा १ खर्व ६८ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरी १ खर्व २१ अर्ब रुपैयाँ कर्जा लगानी गरेको छ ।
2Bank
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
Downloads last month
20